Subiektywnie o finansach

Chyba nieuchronnie zbliża się moment, w którym Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (populerne SKOK-i) trafią pod pieczę Komisji Nadzoru Finansowego. Prace nad stosowną ustawą w Sejmie są już na ukończeniu. Przyznam, że sam czekam na ich finał z dużą niecierpliwością, bo już od dobrych kilku lat zwracam uwagę na ciemne strony działalności kas: m.in. ich centralizację, brak przejrzystości systemu oraz niejasne przepływy finansowe.

We wtorek na temat zmian w SKOK-ach wypowiedziała się Komisja Nadzoru Finansowego. Poza postulatami czysto technicznymi - np. objęcia SKOK-ów takim samym systemem ochrony depozytów, jakim cieszą się klienci banków - KNF podniosła kwestię zasadniczą: niezależnego audytu w SKOK-ach. Rzeczywiście, dziś tak naprawdę nie wiemy jaka jest kondycja finansowa całego systemu. Kasa Krajowa, nadzorująca SKOK-i, nie musi przesyłać sprawozdań ani do KNF, ani do Narodowego Banku Polskiego. Ani tym bardziej podawać ich do wiadomości publicznej.

Szefowie Kasy Krajowej karmią nas jedynie zapewnieniami, że system jest odporny na wstrząsy, że ma własny, wydajny system gwarantowania depozytów (i własną receptę na kryzys), że udział kredytów zagrożonych jest niewielki. Musimy wierzyć na słowo i mieć nadzieję, że to prawda. Choć przecież nie wszystko pasuje to tego idyllicznego obrazu. Dlatego uważam, że Kasę Krajową oraz wszystkie SKOK-i z osobna powinien jak najszybciej prześwietlić niezależny audytor. Nie tylko dlatego, żeby KNF miała do dyspozycji jakiś bilans otwarcia przed objęciem nad SKOK-ami nadzoru. Także dlatego, by móc sprawiedliwie ocenić ludzi rządzących SKOK-ami do tej pory. 

Niezależnie od tego jak ostatecznie będzie wyglądał system nadzoru nad SKOK-ami, przełomową rzeczą będzie wyrwanie lokalnych kas spod władzy Kasy Krajowej i jej szefa Grzegorza Biereckiego. Dziś - choć trudno w to uwierzyć - los grubych miliardów pieniędzy klientów SKOK-ów zależy właściwie tylko od jednego człowieka: prezesa Biereckiego. Formalnie SKOK-i należą do wszystkich, którzy złożyli w nich swoje pieniądze i wykupili udziały. Ale faktycznie miliony klientów-członków SKOK-ów nie mają w tym systemie prawktycznie nic do powiedzenia. I czas to zmienić.