Subiektywnie o finansach

Od wtorku od godz. 13.00 znamy już oficjalny komunikat BRE Banku oraz grupy zarządzającej inicjatywą konsumencką „Nabici w BRE Bank” w sprawie wspólnej oferty dla klientów tzw. starego portfela kredytów hipotecznych. Komunikat jest zgodny z nieoficjalnymi doniesieniami, które relacjonowałem w blogu w poniedziałek (za co zresztą dostało mi się od Nabitych, bo rzekomo wychodziłem przed szereg).

Strony podają więcej szczegółów, w tym zarys parametrów kompromisowej propozycji. Czyli warunki, na których kredyty zbuntowanych klientów będą mogły być zamienione z denominowanych we frankach z oprocentowaniem ustalanym przez zarząd BRE na denominowane w euro ze spłatą opartą na stawce EURIBOR i marży.

"Propozycja marży dla kredytów w euro zostanie przygotowana dla każdego klienta indywidualnie, w oparciu o obecne oprocentowanie kredytu we franku szwajcarskim. Minimalna wysokość obniżki marży w ofercie euro w stosunku do marży proponowanej w ofercie we frankach szwajcarskich wyniesie 0,4 pkt proc." - czytam w komunikacie.

"Średnia obniżka marży w euro wyniesie 0,75 pkt proc., jednak klienci o ponadprzeciętnej aktywności i najwyższym oprocentowaniu wyjściowym mogą liczyć na obniżkę marży w stosunku do oferty we franku szwajcarskim nawet o 1,4 pkt proc. Szczegółowe warunki obniżenia marży zostaną przedstawione w styczniu, razem z publikacją oferty" - pisze BRE i grupa zarządzająca inicjatywą "Nabitych".

Czytając opinie internautów - w przeważającej części stanowią je wypowiedzi zainteresowanych klientów starego portfela - odnoszę wrażenie, że spodziewali się oni innego końca negocjacji. To, co udało się osiagnąć negocjatorom uważają za niewystarczające. Ich zdaniem bank kupił sobie czas i załatwił darmową promocję w mediach, nie dając klientom prawie nic w zamian. Przynajmniej taki odbiór porozumienia kształtują wpisy kilkunastu najgłośniejszych uczestnikow dyskusji.

Nie chcę wchodzić w buty klientów starego portfela, ale uważam, że propozycja, jaką udało się uzgodnić, ma kilka zalet. Po pierwsze przewalutowanie z franków na euro oznacza spadek oprocentowania kredytów. Skoro marża banku (dziś „ukryta” w ogólnym oprocentowaniu) spadnie o średnio 0,75 pkt. proc., to de facto oznacza, że oprocentowanie przeciętnego kredytu po przewalutowaniu z franków na euro obniży się o 0,45 pkt. proc. (bo EURIBOR jest nieco wyżej, niż LIBOR).

Mało? Zawsze może być lepiej, ale większość „Nabitych” dzięki temu rozwiązaniu może wyraźnie obniżyć swoje miesięczne raty. I mieć - przykładowo - zamiast kredytu oprocentowanego np. na 3,7% (z czego 3,3% stanowi „ukryta” marża banku, a resztę LIBOR), nowy kredyt w euro, oparty o stawki rynkowe, na warunkach EURIBOR plus 2,5% marży.

Druga zaleta wynegocjowanej propozycji to większe pole manewru w przyszłości. Kredyt w euro już za kilka lat będzie być może kredytem w naszej rodzimej walucie (bo Polska w 2015 r. ma wejść do strefy euro), więc refinansowanie go innym kredytem będzie dziecinnie łatwe i niezbyt kosztowne. Każdy, kto dziś jest hipotecznym „niewolnikiem” BRE Banku, bo nie ma szans na zamianę kredytu we frankach na tańszy w innym banku (frank jest drogi wszędzie), będzie mógł wreszcie zagłosować nogami.

Trzecia zaleta to przejrzystość oferty. BRE Bank zobowiązał się, że przygotuje specjalną siatkę propozycji i kalkulator, w którym każdy będzie mógł sprawdzić jaka marża go dotyczy. Jeszcze kilka temu,kiedy namawiałem moich rozmówców z BRE do takiego podejścia, mówili że to niemożliwe i że parametrów jest zbyt wiele, by można było przygotować przejrzystą siatkę. Okazało się, że jednak można. Nie ma więc ryzyka, że bank będzie „rozgrywał” klientów, każdemu z osobna proponując stawki według własnego widzimisię. To ogromny sukces negocjatorów ze strony „Nabitych”, którego krytycy kompletnie nie dostrzegają.    

Zgadzam się, że są i wady. Nie udało się skłonić BRE Banku do przygotowania sensownego pakietu dla klientów, którzy nie chcą zmieniać waluty kredytu z franków na euro. Jeśli ktoś chce zostać przy frankach, o niższych marżach może raczej zapomnieć. To porażka negocjatorów „Nabitych”.

Szkoda też, że nie udało się przewalczyć zniesienia wszelkich kosztów przewalutowania z franków na euro. Przewalutowanie ma być przeprowadzone jedynie na preferencyjnych warunkach, z mniejszym spreadem walutowym (czyli różnicą między ceną skupu franka przez bank i ceną sprzedaży klientom euro). Standardowy spread wynosi 6 pkt proc., zaś dla transakcji przewalutowania kredytów tzw. starego portfela ma być zastosowany spread w wysokości 0,5 pkt proc.

To oznacza, że kredyt o wartości 300 tys. w przeliczeniu na złote, będzie „ospreadowany” prowizją 1500 zł. Dlaczego „Nabici” mają płacić za to, że pomogą bankowi wywinąć się z frankowych kłopotów? Nie rozumiem tego. Na pociechę zostaje brak prowizji za sporządzenie aneksu do umowy kredytowej.

Być może część „Nabitych” liczyła na więcej - że uda się zmusić BRE Bank do pokrycia choćby części strat powstałych w wyniku stosowania wątpliwych zapisów w umowach kredytowych (tych o oprocentowaniu ustalanym decyzją zarządu). Tyle, że to oznaczałoby upokorzenie przeciwnika, który przecież nie jest całkiem bezbronny: żaden sąd na razie nie uznał kontrowersyjnej klauzuli w umowach kredytowych za nielegalną. Już sam fakt, że BRE Bank uznał grupę „Nabitych” za równoprawnego partnera w negocjacjach jest sprawą bez precedensu w historii sporów konsumenckich z bankami.

Na koniec chcę zacytować fragment komentarza Jacka Gadzinowskiego, obserwatora rozmów: „Obie strony wykazały bardzo dużo rozsądku, rozmowy były na wysokim poziomie merytorycznym i biznesowym. Jest to pierwszy w Polsce przykład gdzie świadomy konsumeryzm doprowadził do konstruktywnych rozwiazań, które każdy oceni już indywidualnie. Nikt tutaj nie przegrał - wygrały obie strony, a w konsekwencji klienci, którzy zyskają szansę mniejszych rat kredytowych”.

Być może „Nabici” nie ugrali tyle, ile chciało ich zaplecze, ale jeszcze kilka miesięcy temu nie postawiłbym złamanego grosza, że w ogóle dojdzie do opracowania wspólnego rozwiązania problemu „Nabitych”.