Subiektywnie o finansach

Joasia Blewąska, moja ulubiona koleżanka z łódzkiego oddziału „Wyborczej”, opisała w piątek historię dwóch kobiet, do których ostatnio zgłosił się bank z żądaniem spłaty kredytu zaciągniętego przez ich matkę. Sęk w tym, że matka od trzech lat nie żyje, a bohaterki artykułu nie tylko nie żyrowały jej żadnych pożyczek, ale nawet o nich nie wiedziały! Cały tekst przeczytacie tutaj.

Głowę dam, że takich przypadków jest znacznie więcej. Banki bardzo chętnie udzielają starszym osobom kredytów i to nie tylko dlatego, że tacy klienci zwykle są bardzo solidnymi pożyczkobiorcami (dawny etos nie pozwoliłby im na nie wywiązanie się z umowy z bankiem). Także dlatego, że w przypadku ich śmierci bank bynajmniej nie zostaje na lodzie. Przeciwnie: czeka na sądowe orzeczenie o nabyciu spadku przed rodzinę zmarłej osoby i łapie spadkobierców za gardło.

Niektóre banki, np. słynny z ostatniej „afery windykacyjnej” Eurobank, mają nawet dla emerytów i rencistów specjalne oferty pożyczek. I niektóre starsze osoby skwapliwie korzystają z okazji. Kiedyś opisywałem w „Wyborczej” rekordzistę z 70. wiosnami na karku i 14 kredytami do spłacenia. Łączna rata sięgała pięciokrotności jego dochodów z emerytury! Banki nie przejmują się, że części kredytów nie da się odzyskać: zarobią krocie na pozostałych. Dlatego wciskają kredyty na wszelkie sposoby: nawet posługując się tak nieetycznymi sposobami, jak ostatnio Citi Handlowy.

Czy jest jakiś sposób, żeby zamiast spadku nie przejąć bankowych długów po zmarłej osobie? Kłopot w tym, że nie bardzo, bo bank nie ujawni nikomu stanu konta, salda karty ani wysokości zadłużenia nieżyjącej osoby. Wymówi się tajemnicą bankową. Informacji udzieli dopiero wtedy, kiedy spadkobiercy przyjdą już z zaświadczeniem sądowym o nabyciu spadku. Tyle, że jeśli zmarły miał w banku raczej długi, niż pieniądze - sprawa jest przegrana. Prawo mówi jasno, że nie spłacone kredyty przechodzą na spadkobierców.

Rady są dwie: po pierwsze zawsze spisujmy nasze długi, a wszystkie umowy kredytowe trzymajmy w jednym miejscu, w jakimś segregatorze. Tak na wszelki wypadek, żeby nie robić zbędnego kłopotu rodzinie, gdyby coś nam się stało. Po drugie - to już rada dla spadkobierców - jeśli macie przejąć spadek po zmarłym, ale nie macie pewności, czy po drodze nie narobił on jakichś długów, zawsze wybierzcie w sądzie opcję przejęcia majątku „z dobrodziejstwem inwentarza”, a nie bezwarunkowo.

Wtedy też będziecie odpowiadać za długi zmarłego, ale tylko do wysokości pozostawionego przez niego majątku. Przy zwykłym przyjęciu spadku może się okazać, że musicie spłacić dług wielokrotnie przekraczający odziedziczony przez was majątek. Warto też mieć z tyłu głowy możliwość odrzucenia spadku, o ile majątek jest niewielki, a istnieje ryzyko, że w przyszłości mogą wyjść jakieś ciemne historie ze starymi kredytami.

A dla podniesienia nastrojów: znalazłem w sieci zdjęcia "tematycznego" kalendarza. Chcielibyście mieć taki na ścianie?