Subiektywnie o finansach

W środowej "Rzeczpospolitej" przeczytałem, że bank PKO BP wspaniałomyślnie obniży marże kredytów hipotecznych w euro do 4%. Niby żaden przełom, bo np. w takim banku DnB Nord już dziś standardowe marże kredytów w unijnej walucie wynoszą 2,25-3,15%. Biorąc pod uwagę, że do tej pory PKO BP liczył sobie dla kredytów w euro marżę rzędu 6-7%, obniżka - planowana na styczeń - wydaje się czymś naturalnym.

Kredyty w euro są dziś coraz poważniejszą konkurencją dla złotowych, bo przy porównywalnych poziomach marż (dla kredytów w złotych są one nieco niższe, ale też w większości przypadków przekraczają 2%) o wszystkim decyduje niski poziom stawki rynku międzybankowego EURIBOR 3M, który wynosi ok. 0,7%, gdy nasz WIBOR 3M - będący podstawą oprocentowania kredytów w złotych - przekracza obecnie 4%.

Najtańszy kredyt w euro można więc mieć dziś przy oprocentowaniu rzędu 3-3,5% (0,7% to stawka EURIBOR, a resztę stanowi marża banku). Tanio? Tak myślałem dopóki... przypadkiem nie wpadła mi w rączki internetowa porównywarka MutuiOnline, zbierająca najlepsze oferty banków działających na rynku włoskim. Nie znam tego języka, ale poprosiłem znajomych bankowców o przetłumaczenie kluczowych kwestii. I wiecie co sie okazało?

Otóż gdybym był mieszkańcem pięknej Italii i chciał wziąć na 30 lat kredyt w wysokości 100.000 euro na mieszkanie warte 130.000 euro, to miałbym do wyboru następujące oferty: a) Friuladria Casa dałaby mi kredyt o oprocentowaniu 1,68%, rata wyniesie 354 euro. Trzeba też zapłacić 200 euro za analizę zdolnosci kredytowej i 300 euro za wycenę nieruchomości, b) Banca Antonveneta dałaby oprocentowanie 1,89%, rata wyniesie 364 euro miesięcznie. Wydatki na analizę zdolności i wycenę - w sumie 550 euro, c) UniCredit Family Financing oferuje oprocentowanie 2,23%, koszty początkowe 550 euro, d) ING Direct nęci oprocentowaniem 1,79%, nie weźmie ani centa opłat początkowych, rata - 359 euro miesięcznie. Przez dwa lata oprocentowanie jest stałe, a potem zmienne.

Uprzejmie zaznaczam, że podane stawki oprocentowania uwzględniają już zarówno EURIBOR, jak i marżę banku. Wynika z tego, że we Włoszech banki są skłonne udzielać kredytów w euro z marżą rzędu 1-1,3%, a więc dwu-trzykrotnie niższą, niż średnia marża w polskich bankach! Dotyczy to także banków działających w Polsce - UniCredit (Pekao) oraz ING (Śląski).

Ktoś mi kiedyś tłumaczył, że na Zachodzie marże kredytów mogą być niższe, bo tam zarobki są wyższe, więc i zdolność kredytowa klientów wyższa, zaś ryzyko banku - mniejsze. Może to i prawda, ale przypominam, że to u nas, a nie we Włoszech, odsetek nie spłacanych w terminie kredytów hipotecznych jest na historycznie najniższym poziomie 2%. Nie wiem ile wynosi we Włoszech, ale dam głowę, że nie jest niższy od naszego. A może polskie banki muszą drożej płacić za kupowaną "pod kredyty" walutę euro, która ma u nas status waluty obcej, a we Włoszech - rodzimej? Ale przecież prawie każdy polski bank ma za plecami zagranicznego właściciela, od którego mógłby wziąć tanie euro.

Może to kwestia tzw. stoku, czyli skali działalności? Jeśli bank ma większy portfel kredytów, to może sobie pozwolić na niższą jednostkową marżę każdego z nich? A może polskie banki nie potrafią dobrze oszacować ryzyka kredytowego? Albo gra kwestia bezrobocia, wyższego chyba w Polsce, niż we Włoszech?

Cóż, nie rozwikłam dzisiaj tej zagadki. Może ktoś z bankowców zachce mi w komentarzach do tej notki wyjaśnić paradoks kilkukrotnie wyższej marży kredytów hipotecznych, narzucanych klientom przez banki w Polsce? A jak chcecie się wprowadzić w klimat poszukiwania odpowiedzi na to, co nieodgadnione, to podrzucam muzyczną inspirację:

W miarę możliwości będę też ściągał dane o hipotecznych marżach z innych krajów. Kiedyś obiecałem jednemu z czytelników bloga cały raport o marżach kredytów hipotecznych w Europie, ale nie znalazłem firmy, która dysponowałaby odpowiednio kompleksowymi, wiarygodnymi i aktualnymi danymi. I chciałaby je udostępnić gratis :-). Rozważania o marżach we Włoszech traktujcie jako punkt wyjścia do budowy takiego raportu.