Subiektywnie o finansach

Stało się! Komisja Nadzoru Finansowego uchwaliła dyskutowaną od długich miesięcy tzw. Rekomendację T, czyli zbiór zasad, które mają stosować banki, udzielając kredytów klientom indywidualnym. Na rekomendację - jak pisze w omówieniu uchwały agencja PAP - składa się 25 zaleceń. Zgodnie z nimi bank, oceniając zdolność kredytową klienta, powinien sprawdzić, czy spłaty rat nowego i zaciągniętych wcześniej kredytów nie przekraczają łącznie 50% dochodów kredytobiorcy - w przypadku osób o przeciętnych zarobkach - oraz 65% dochodów w przypadku lepiej zarabiających.

Poza tym Rekomendacja T mówi, że bank, zanim udzieli klientowi kredytu, powinien przeprowadzić tzw. stress test, czyli sprawdzić czy klient będzie sobie radził ze spłatą rat przy niekorzystnych warunkach rynkowych - np. gdy stopy procentowe wzrosną o 4 pkt. procentowe. W przypadku kredytów walutowych banki powinny też przeprowadzać stress test obejmujący konsekwencje ewentualnego osłabienia złotego względem waluty kredytu o 30%.

A więc koniec z takimi rozmowami klientów z bankowcami? :-)

Czy Rekomendacja T jest krokiem we właściwym kierunku? Tak. Czy jest wydarzeniem przełomowym? Raczej nie. Czy zmniejszy znacząco liczbę osób wpadających w spiralę zadłużenia? Nie dam sobie za to ręki uciąć.

Choć Rekomendacja T zacieśnia bankom zasady udzielania kredytów, to większość banków już sama skorygowała zasady wyliczania zdolności kredytwej. Jak zauważyli dwa dni temu eksperci firmy brokerskiej Expander, tylko pięć banków pod rządami Rekomendacji T będzie musiało zacieśnić politykę kredytową w zakresie kredytów hipotecznych. Pozostałe banki i tak już stosują zasady podobne - lub nawet bardziej restrykcyjne - do tych wynikających z Rekomendacji T. Przy kredytach gotówkowych relacje będą pewnie nieco inne - w ich przypadku niektóre banki były do tej pory bardziej liberalne, niż przy kredytach hipotecznych. Ale i w tym wypadku intuicyjnie czuję, że tylko nieliczne instytucje finansowe będą zmuszone do znacznego zacieśniania polityki kredytowej. Większość zrobiła to już w czasie ostatnich miesięcy.

Stąd też nie możemy mówić o tym, iż Komisja Nadzoru Finansowego wprowadza na rynek rewolucyjne zmiany. Raczej mamy tu do czynienia z przypieczętowaniem pewnego trendu. Choć niewątpliwie nadzór ma pewne zasługi w jego kształtowaniu. To, że banki w ostatnim czasie zacieśniły zasady udzielania kredytów, w jakiejś części było zapewne wywołane tym, że nadzór zaczął pracę nad rekomendacją. Ale była to również „zasługa” kryzysu finansowego i rosnącego odsetka kredytów nie spłacanych w terminie.

Dlaczego zaś nie wydaje mi się, by rekomendacja nadzoru rozwiązała problem nierozsądnego zadłużania się klientów banków? Z tej prostej przyczyny, że dziś to nie tylko banki są źródłem kłopotów osób popadających w spiralę zadłużenia, lecz przede wszystkim różnej maści firmy pożyczkowe, które udzielają kredytów każdemu, kto się zgłosi, ale biorą za to stawki iście lichwiarskie, które prędzej czy później dobijają klienta. Ich Rekomendacja T nie dotyczy. Co więcej KNF - jak wynika z słów jego przedstawicieli, wygłaszanych przy okazji róznych wywiadów w mediach - wcale nie ma wielkiej ochoty objąć firm pożyczkowych swoją pieczą.

Jest w Polsce kilkaset tysięcy osób, które spłacają po 10 i więcej kredytów. Ci konsumenci zadłużali się głównie w czasach kredytowego rozdawnictwa, szczęśliwie minionych. Gdyby Rekomendacja T obowiązywała dwa-trzy lata temu, może część z nich by się uratowała od finansowej katastrofy. Dlatego dobrze, że wytyczne KNF wreszcie wchodzą w życie. Ale szkoda, że nadzór aż tak bardzo się spóźnił.

Żeby nie kończyć tak przeraźliwie poważnie: jeśli banki wezmą sobie do serca zalecenia KNF, to składanie wniosku kredytowego w banku może wyglądać tak, jak w tym skeczu. Szczególnie polecam motto z piątej minuty skeczu. „Przychodzisz do banku i masz pośladki z przodu??? Nie jesteś dla nas wiarygodny!”. Tak do Was teraz będą mówili, drodzy kredytobiorcy  :-)