Subiektywnie o finansach

Trzy tygodnie temu pisałem, że Polacy generalnie wciąż są odwróceni tyłem do funduszy inwestycyjnych i cierpnie im skóra na samą myśl o wpłacaniu do kas powierników pieniędzy. Okazuje się, że to tylko pół prawdy o naszym stosunku do funduszy, nadwątlonym wielkim kryzysem finansowym z lat 2007-2008, a wcześniej agresywną autopromocją funduszy, nastawioną na budowanie w świadomości klientów miraży zysków pewnych jak w banku.

Otóż z opublikowanych we wtorek wyników badań ARC Rynek i Opinia, przeprowadzonych na zamówienie TFI Skarbiec wynika, że wśród osób, które już są klientami funduszy, aż 33,6% ma zamiar dopłacenia do nich pieniędzy w ciągu najbliższego półrocza! Być może część z tych zapowiedzi to tylko czcze obietnice (badanie było przeprowadzane w listopadzie 2009 r., gdy koniunktura na rynkach była o niebo lepsza, niż dziś). Ale jeśli przyjąć, że klientami funduszy inwestycyjnych jest w Polsce ok. 3 mln osób, to należałoby oczekiwać, że kilkaset tysięcy ludzi wkrótce przybiegnie do powierników ze swoimi zaskórniakami. Sporo. Naprawdę sporo. Wielki Brat jest pod wrażeniem.

Niestety, na tym koniec dobrych wieści. Druga część prawdy o naszym podejściu do funduszy jest dokładnie taka, jak tytuł mojej notki sprzed trzech tygodni. „Panowie, bawcie się dobrze, ale nie moimi pieniędzmi” - mówią funduszom ci, którzy obecnie nie mają w nich ulokowanych pieniędzy. Fundusze mają duży „elektorat negatywny”. Wśród osób, które nie trzymają w tej chwili u powierników swoich pieniędzy, aż 74% sondowanych mniej lub bardziej zdecydowanie wyklucza możliwość zainwestowania w fundusze. Tylko 15,7% osób nie trzymających obecnie pieniędzy w funduszach inwestycyjnych, zamierza zainwestować w nie pieniądze w najbliższych miesiącach! 

ARC Rynek i Opinia zapytał też Polaków czego oczekują od funduszy. Okazało się, że... sami nie wiemy czego. Po pierwsze: bezpiecznego inwestowania, nawet kosztem niższych zysków. Takiej odpowiedzi udzieliło aż 76,8% osób, a jedynie 20,1% stwierdziło, że interesuje ich wysoki zysk, nawet za cenę ryzyka. Ale jednocześnie Polacy, pytani o to jakie elementy są ich zdaniem najważniejsze w ofercie TFI, aż w 43,7% stwierdzili, że... stopa zwrotu generowana przez fundusze. Tylko 33,1% wskazało na rzetelną i uczciwą informację.

Ci sami Polacy, tak bardzo unikający ryzyka i jednocześnie ceniący sobie wysokie zyski eksponowane w ofercie powierników, pytani o preferowany rodzaj funduszu w 30,9% wskazali na fundusz zrównoważony, a w 29,8% - na fundusz akcji. Fundusz obligacji w pierwszej kolejności wybrałoby 9,4% osób. Albo więc jesteśmy takimi funduszowymi „erotomanami-gawędziarzami”, w których inwestycyjny demon budzi się tylko kiedy przychodzi ankieter z sondażowni, albo... sami nie wiemy czego chcemy od funduszy: wysokiego zysku, czy niskiego ryzyka?

Ale najbardziej zasmuciło mnie w wynikach badań opublikowanych przez TFI Skarbiec to, w jaki sposób Polacy chcą inwestować w fundusze. Otóż aż 25,3% preferuje ubezpieczenie z funduszem kapitałowym, czyli wszystkiego rodzaju trzeciofilarowe polisy inwestycyjne, oferowane przez firmy ubezpieczeniowe. To najdroższa forma inwestowania w fundusze, bo nie dość, że trzeba płacić za samo zarządzanie pieniędzmi, to jeszcze firma ubezpieczeniowa zwykle zdziera słono za to, że w całym interesie pośredniczy i dostarcza „opakowanie”.

Drugą preferowaną formą inwestowania w fundusze (24,5% odpowiedzi) jest połączenie lokaty z funduszem inwestycyjnym. Takie pakiety, jak choćby SuperDuet w Banku Millennium, bardzo się ostatnio rozpanoszyły i przyznam, że średnio mi się to podoba, bo klient często myśli, że kupuje pakiet bezpieczny (bo ma przecież lokatę), a tak naprawdę wystawia się na większe lub mniejsze ryzyko. Tylko mniej niż połowa pytanych - 47,2% - wybrała najbardziej efektywne i najtańsze formy inwestowania w fundusze - bezpośredni zakup jednostek bądź uczestnictwo w planie systematycznego oszczędzania, organizowanym przez TFI. Co trzeci Polak w wyborze funduszu zamierza skorzystać z pomocy pośrednika - doradcy finansowego.

W sumie więc obraz wynikający z badań jest następujący. Ci, co już inwestują w funduszach, kochają je miłością nie tylko platoniczną (co trzeci jest gotów w tę miłość nadal inwestować). Ci, którzy nie inwestują w fundusze, darzą je uczuciem zgoła innym: zimną obojętnością. Kupując fundusz liczymy oczywiście na wysoki zysk i niskie ryzyko :-). Zaś jako dobrzy ludzie często lubimy, jak na naszych inwestycjach w fundusz przy okazji zarobi sobie jakaś firma ubezpieczeniowa lub doradca finansowy (agenci i pośrednicy też muszą z czegoś żyć).

PS. Pisałem niedawno, że fundusze inwestycyjne, poza dość nielicznymi wyjątkami, mają w nosie rynki wschodzące. Kolejna miła niespodzianka - TFI Skarbiec zaczyna mocniej promować fundusz globalnej alokacji, który szuka zysków nie tylko w Polsce i krajach ościennych, ale i np. w Peru, Rosji, Tajlandii, RPA, na Filipinach, czy choćby w Brazylii. I dobrze: na parkiecie przy ul. Książęcej w Warszawie świat się przecież nie kończy.