Subiektywnie o finansach

Spory o prowizje, zwłaszcza te związane z wcześniejszą spłatą kredytu albo ze spisaniem jakiegoś aneksu, to ostatnio chleb powszedni banków i ich klientów. Nie dalej jak kilka dni temu opisałem problemy klienta DomBanku, któremu pierwotnie za aneks do umowy kredytowej policzono 1000 zł prowizji, a kilka tygodni później za ten sam aneks bank zażądał już...20.000 zł. opłaty. Zresztą kwestia horrendalnych cen aneksów pojawiła się już w czasie, kiedy KNF bez większego skutku walczyła ze spreadami walutowymi w bankach.

Dziś kolejny przypadek wysokiej prowizji, pobranej przez bank z tytułu wcześniejszej spłaty kredytu. Napisał do mnie pan Sławomir, klient banku PKO BP. Pan Sławek pisze tak: „W 2004 r. podpisałem z PKO BP umowę o kredyt hipoteczny, w umowie mam napisane, że za wcześniejszą spłatę kredytu opłata wynosi 0 zł. Kilkukrotne wcześniejsze moje spłaty większej części kapitału, niż przewidywał harmonogram kredytu, nie wiązały się z żadnymi kosztami (a 3-4 razy dokonywałem wcześniejszych spłat)”.

„Ostatnio dokonałem sprzedaży kredytowanego przez bank mieszkania i podpisałem umowę przedwstępną z kupcem. Zawnioskowałem do PKO BP o wydanie zaświadczenia o wysokości zadłużenia (strona kupująca finansuje zakup kredytem). Bank wydał mi zaświadczenie, na którym jest napisane: zgodnie z obowiązującą tabelą opłat i prowizji za wcześniejszą spłatę bank pobierze 1,5% prowizji. Na moją uwagę, że przecież w mojej umowie jest napisane, że prowizja wynosi 0 zł, pracownik wydający mi zaświadczenie zapewnił mnie, że jest to standardowy druk. A bank pobierze prowizję zgodnie z zapisem umowy”.

„Kilka dni później nastąpiła całkowita spłata kredytu w wysokości 80.000 zł. O dziwo bank PKO BP pobrał prowizję 1,5% (czyli 1200 zł) twierdząc, że tabela opłat i prowizji uległa zmianie, a ja przecież zostałem o tym poinformowany na wydanym wcześniej zaświadczeniu. Złożyłem reklamację w tej sprawie argumentując to odpowiednim zapisem w mojej umowie. Reklamacja została niestety odrzucona”.

Tyle klient. Ponieważ nie mając w ręku umowy nie byłem w stanie nic sensownego klientowi napisać, zadzwoniłem do Marka Kłucińskiego, rzecznika PKO BP. I zapytałem: czy bank miał prawo pobrać prowizję, która zgodnie z umową kredytową nie jest pobierana? Rzecznik odpowiedział w te słowa:

„W umowach kredytu zawieranych przez bank z klientami w 2004 r. zawarte były postanowienia, iż za czynności związane z obsługą kredytu bank pobiera od klienta prowizje i opłaty określone w Taryfie Prowizji i Opłat. Jednocześnie w umowie kredytu zawarta była klauzula zmienności Taryfy Prowizji i Opłat. Jedną z takich czynności, związaną z obsługą kredytu, jest realizacja dyspozycji klienta dotycząca wcześniejszej spłaty kredytu. W umowie kredytu bank zamieszcza stawki opłat obowiązujące w dniu zawierania umowy. Zgodnie z zawartą klauzulą zmienności, w trakcie całego okresu kredytowania,  wysokości stawek opłat i prowizji mogą ulegać zmianie”.

Krótko pisząc: zaszło nieporozumienie. bank z jednej strony wpisał do umowy, że prowizja za wcześniejszą spłatę nie jest pobierana, ale w innym miejscu wpisał, że wszystko zależy od Taryfy Opłat. Pan Sławek zdecydował już, że będzie z bankiem walczył w sądzie. Czy ma szanse? Niestety, nie jestem o tym przekonany.

Cóż, to stara umowa, mam wrażenie, że dziś już w większości banków standardy są inne i „klauzula zmienności” przeszła - przynajmniej w swojej najbardziej nieprecyzyjnej postaci - do historii. Ale morał z historii pana Sławka jest oczywisty: warto dokładnie przeczytać swoją umowę. Najlepiej jeszcze przed jej podpisaniem