Subiektywnie o finansach

Nie raz i nie dwa pisałem na stronach blogu o tym, że choć banki werbalnie wracają do udzielania kredytów na 100% wartości nieruchomości, zaś szara rzeczywistość jest nieco bardziej złożona. Takie kredyty są w ofercie, ale dostać takie cacko na pewno nie jest łatwo. Dlatego, jako Wasz Wujek Dobra Rada, niezmiennie namawiam do tego, byście nie liczyli na kredyt, który pokryje cały koszt zakupu mieszkania lub domu, ale zawsze mieli na boku te kilkanaście, a może i kilkadziesiąt tysięcy oszczędności. Jak nie będzie trzeba, to ich nie ruszycie, ale jak bank zacznie kaprysić, to przynajkmniej nie zostaniecie na lodzie.

Do powtórzenia tej refleksji skłonił mnie list, który otrzymałem od Ani i Adama, czytelników blogu, którzy opisali mi swoje przygody z jednym z banków. W tym konkretnym przypadku chodzi o Multibank z grupy BRE Banku, ale proszę o nie rzucanie jajkami akurat w oddziały tego banku, bo mam głębokie przekonanie, że tego rodzaju historie - choć pewnie nie w skali masowej - dzieją się teraz w większości instytucji finansowych.  

Ania i Adam piszą tak: „Jako młode małżeństwo, chcące stanąć jakoś na własne nogi, postanowiliśmy kupić mieszkanie. Mamy stałe źródła dochodów, umowy na czas nieokreślony, dość dobre zarobki oraz perspetywiczne zawody. W bankach zapewniano nas, że bez problemu dostaniemy kredyt na nieruchomość z rynku wtórnego, o powierzchni 3-pokojewego mieszkania. Złożyliśmy w banku wniosek i wszystkie niezbędne dokumenty, w tym umowę przedwstępną. W ramach superatrakcyjnej oferty banku mogliśmy się starać o kredyt  na 100% wartości nieruchomości, bez wkładu własnego, z prowizją 0% oraz tylko 2,5%-ową marżą.

Minęły trzy tygodnie, odzewu nie było. W szóstym tygodniu czekania, po przeterminowaniu umowy przedwstępnej oraz po dość burzliwej wymianie zdań między nami, a dyrektorką oddziału, w którym jesteśmy klientami VIP, dyrektorka wystąpiła do centrali o przyspieszenie wydania decyzji kredytowej. Po kilku dniach otrzymaliśmy e-mail, że decyzja już jest. Niestety, jak pisał pracownik banku, nieruchomość została wyceniona na kwotę o 18 000 zł mniejszą, niż wartość kredytu.

Trudno. Pozmienialiśmy plany w związku z koniecznością uiszczenia przez nas wkładu własnego oraz umówiliśmy notariusza, a potem podreptaliśmy do banku, by otrzymać umowę kredytową. Proszę sobie wyobrazić nasze zaskoczenie, kiedy okazało się, że bank udzielił nam kredytu na nieruchomość o kolejne 10 000 zł mniejszego, niż wycenił wartość nieruchomości! A wszystko to przy obliczonej oficjalnej naszej zdolności kredytowej opiewającej na dwukrotnie większą kwotę, niż się wyjściowo staraliśmy!

Mało tego: w umowie widniał zapis, iż kredyt zostanie uruchomiony dopiero po wyrównaniu brakującej kwoty pomiędzy udzieloną przez bank, a tą którą od nas żądają właściciele mieszkania. Nie umknęło naszej uwadze również to, że ta brakująca kwota to dokładnie tyle (co do grosika!) ile znajdowało się na naszym subkoncie oszczędnościowym, założonym w banku. Zabraliśmy przedstawioną nam i nie podpisaną przez nas umowę do domu i  zaczęliśmy się wczytywać w każde zdanie bardzo dokładnie, Na 12 stronicach napisanych drobnym maczkiem doczytaliśmy się, że starając się o kredyt bez wkładu własnego (przynajmniej tak zakładaliśmy na początku, choć przecież bank zażądał łącznie wpłaty ok. 28 000 zł), konieczne jest wykupienie ubezpieczenia od niskiego wkładu własnego.

Szczegóły tegoż ubezpieczenia wzbudziły w nas kolejne niezbyt przyjemne emocje. Otóż bank ustalił, że pierwszy okres rozliczeniowy, po którym to oceni czy już spłaciliśmy 30% wartości mieszkania, nastąpi już za 36 miesięcy. Nawet gdybyśmy wpłacali 2-krotną ratę kredytową co miesiąc to nie byłoby to możliwe, żeby w ciągu 36 miesięcy spłacić te 30% wartości nieruchomości i nie wpaść w konieczność opłacenia kolejnej składki ubezpieczenia wkładu własnego!.

W innych bankach w większości okresy rozliczeniowe tego ubezpieczenia to okresy 5-letnie. Wróciliśmy do banku i zażądaliśmy spotkania z panią dyrektor oddziału, licząc na jakieś wyjaśnienia. Pani dyrektor nas oczywiście przyjęła, natomiast nie potrafiła nam wytłumaczyć zapisów umowy, zasłaniając się tym, że tak sformułował ją zespół prawników a oddział banku ją nam tylko ma przekazać. Zapytaliśmy też jak mamy rozumieć okres rozliczeniowy ubezpieczenia niskiego wkładu własnego, który z założenia został tak dobrany, by przedłużyć okres trwania tego ubezpieczenia i wyciągnąć od nas kolejne 4500 zł składki. Odpowiedź dyrektor oddziału była taka sama.

Swoją drogą umowa, jak to zwykle bywa, napisana była w sposób wybitnie niezrozumiały dla przeciętnego Kowalskiego. Zadaliśmy sobie wiele trudu by pewne zapisy rozszyfrować i proszę nam wierzyć, że pracownicy - zapytani o wyjaśnienie niektórych zapisów - nie potrafili dokładnie wytłumaczyć z czego wynikają i co dokładnie oznaczają.

Z umowy tej w końcu się wycofaliśmy, tracąc na tym wszystkim 10 tygodni i wiele nerwów, pomijając kilka nieprzyjemnych sytuacji i rozmów z potencjalnym sprzedającym, który wciąż czekał na zakończenie transakcji. Zaczynamy wszystko od początku i zastanawiamy się do ilu banków jednocześnie powinniśmy złożyć wnioski następnym razem, by mieć szanse (o ile to jest w ogóle możliwe) na to, że umowa będzie miała takie same parametry, jak wstępna oferta banku?” - kończą swą opowieść Ania i Adam.

Daleki jestem od krytykowania Multibanku, bo nie znam szczegółów sprawy, nie uzyskałem stanowiska banku (bo klienci odmówili ujawnienia personaliów jego przedstawicielowi), a przede wszystkim nie mam pewności, czy nie jest to jednostkowy tylko przypadek konfliktu w masie kredytów, do których klienci nie mają zastrzeżeń.

Publikuję w subiektywnym blogu tę historię tylko po to, by osoby ubiegające się o kredyt hipoteczny w tych trudnych czasach miały świadomość, że kredyt bez wkładu własnego może być dla nich tylko nieosiągalnym ideałem i może zawczasu przygotować się mentalnie do planu B. Takiego, który zakłada, że trzeba będzie jednak mieć jakieś własne pieniądze, np. 10-15% wartości kupowanego mieszkania.

Sam zresztą nie jestem zwolennikiem udzielania kredytów hipoteczych osobom bez grosza przy duszy.  Tak wielkie, długoterminowe zobowiązanie powinno być zarezerwowane dla osób, które już udowodniły, że potrafią tak gospodarować pieniędzmi, by zostawały im jakieś nadwyżki. W innym przypadku pierwszy kryzys finansowy w rodzinie może pogrążyć kredytobiorców w chaosie i nie spłaconych długach na wiele kolejnych lat.

OGŁOSZENIE:

Masz problem z bankiem? Chcesz ostrzec innych czytelników blogu o jakiejś pułapce zastawnionej przez finansistów? A może chcesz pochwalić bank za to, że zachował się więcej, niż fair? Pisz na adres maciej.samcik (małpka) agora.pl oraz na adres maciej.samcik (małpka) gazeta.pl. Na każdy list odpowiem, ale nie na każdy od razu, bo dostaję ich po kilka dziennie. Zapraszam też, byś zapisał się do grupy osób, które lubią stronę blogu w serwisie Facebook. Zamieszczam tam wiadomości, które nie zmieściły się w blogu, od czasu do czasu można tam też ze mną poczatować. Jeśli chcesz przystąpić do członków grupy miłującej subiektywność i finanse, kliknij baner w bocznej szpalcie. Zapraszam!