Subiektywnie o finansach

Kilka dni temu zastanawiałem się razem z Lady Gaga kto wygra wyścig do BZ WBK - Alejandro (Grad), czy Fernando (Santander). Jest też trzeci - Francuz Roberto :-). przypomnijmy, Lady Gaga uważa, że wygra...

Ale pisząc poważniej: coraz więcej wskazuje na to, że wyścig do BZ WBK wygrał hiszpański Santander. Jak dowiedziałem się nieoficjalnie, prezes wielkopolskiego banku Mateusz Morawiecki, na prośbę przedstawicieli AIB, spotkał się kilka dni temu z szefem Santandera. Wiem też, że Hiszpanie prowadzą też intensywny przegląd kredytów udzielonych przez BZ WBK. To ostatnie nie jest aż tak walącą z nóg informacją, bowiem każdy z oferentów otrzymał mozliwość wysłania 10 analityków, by „przetrzepać” portfel kredytowy BZ WBK i wizyta Hiszpanów może być częścią realizacji tych uprawnień. Ale zainspirowane przez AIB spotkanie szefów BZ WBK i Santandera to już dużo bardziej czytelna wskazówka kto jest faworytem Irlandczyków.

W kwaterach głównych PKO BP, francuskiego BNP Paribas i Santandera telefony zapewne grzeją się do czerwoności. Oficjalne ogłoszenie decyzji kto kupi kontrolny pakiet 66-70% udziałów w BZ WBK jest spodziewane w najbliższych godzinach. Czy rzeczywiście to Hiszpanie przejmą czwarty największy bank na naszym rynku pod względem liczby obsługiwanych klientów, który przynosi rocznie prawie miliard złotych zysku? A może będzie jednak niespodzianka i będą to Francuzi? Ci ostatni też są pewni siebie. Kilka dni temu pisałem, że przyjechali do ministerstwa skarbu i proponowali sojusz PKO BP (na tę myśl w oddziałach pracownikom BZ WBK cierpła skóra), ale na własnych warunkach. W kuluarach przedstawiciele BNP Paribas nazywają swoją ofertę zakupu BZ WBK „bardzo agresywną”

BZ WBK nie jest tani - Irlandczycy chcą za niego ok. 3,5 mld euro (równowartość 10 mld zł zł). Z powodu wysokiej ceny z wyścigu wycofały się tak znane firmy jak np. największy bank we Francji - Societe Generale - i włoska grupa UniCredit, właściciel Banku Pekao. W ogóle nie wystartował zaś inny gigant działający w Europie Środkowej - austriacki Raiffeisen. Banki w Turcji, choć nie tak duże, jak BZ WBK, można kupić nawet o jedną trzecią taniej.

Santander, który w pierwszym półroczu wykazał 5 mld euro czystego zysku, od początku uchodzi za faworyta. Przede wszystkim dlatego, że Hiszpanie - jako jedyni - prawdopodobnie są gotowi odkupić razem z BZ WBK także udziały AIB posiadane w jednym z amerykańskich banków.  Dla Santandera, trzeciego największego banku w Europie, byłby to już trzeci etap ekspansji w Polsce. Hiszpanie zaczęli przed laty od zakupu wrocławskiego pośrednika w kredytach samochodowych PTF, potem przejęli od Amerykanów polską odnogę banku AIG. Nie zawojowali jednak rynku, ze względu na niską rentowność wycofali się m.in. z oferowania w Polsce kredytów hipotecznych. Gdyby rzeczywiście stali się inwestorem strategicznym w BZ WBK, ich ekspansja w Polsce nabrałaby nowego wymiaru.

Co oznaczałoby to dla BZ WBK? Nie ma wątpliwości, że zmianę marki. Santander, wchodząc do Polski, szybko zaczął promować własną nazwę. Hiszpanie znani są z szybkich, zdecydowanych ruchów i żelaznej konsekwencji. Każda linia biznesowa nie przynosząca zakładanej rentowności, jest bezwzględnie kasowana. Nie ma sentymentów, ani czekania na lepsze jutro. W ten sposób w styczniu 2009 r. Santander z dnia na dzień zamknął swój polski dział kredytów hipotecznych. Hiszpanie oświadczyli, że ponieważ wojna cenowa sprowadziła marże do mało atrakcyjnych poziomów, to ich taki biznes nie interesuje.

W czerwcu 2009 r.  równie zdecydowanym ruchem zamknęli wszystkie 46 placówek w Polsce. I wyrzucili z pracy 200 spośród 667 pracowników. To nic nowego. Jak doniósł niedawno „Dziennik Gazeta Prawna”, po przejęciu banku w USA wyrzucili tysiąc osób, w Brazylii zwolnili blisko 400. W skali całej grupy w ciągu ostatniego roku Santander zlikwidował 7.500 etatów.

W Polsce bank skupił się na kredytach samochodowych, oferowanych bezpośrednio w salonach i pożyczkach gotówkowych sprzedawanych przez internet. A potem kupił AIG Bank i znów ma w Polsce sieć oddziałów, choć na razie działającą pod marką AIG. Jedno jest pewne: jeśli BZ WBK przejmą Hiszpanie, to bank czeka gruntowny przegląd rentowności wszystkich placówek i produktów. To co nie będzie przynosiło zysków, od razu pójdzie do kosza. Santander będzie restrukturyzował szybko i bezwzględnie.

Santander jest też znany z tego, że nie daje zbyt wielkiej swobody swoim bankom. To oznacza nieuchronne zmiany w ofercie i sposobie reklamowania usług BZ WBK. Prawdopodobnie znikną reklamy z gwiazdami światowego kina i show-biznesu, z których słynie bank zarządzany przez Mateusza Morawieckiego. Chociaż przecież Santander ma własną gwiazdę - kierowcę F1 Lewisa Hamiltona:

Hiszpanie najpewniej postawią na to, czym zawojowali rynek w przeszłości: kredyty gotówkowe, ratalne i samochodowe (w zeszłym roku udzielili prawie 3 mld zł pożyczek na samochody). Santander, wspólnie z AIG i BZ WBK będzie miał w Polsce portfel kredytów gotówkowych wart 16 mld zł, wyprzedzając o dwie długości Eurobank (6 mld zł) oraz Lukas Bank.

Niewykluczone, że Santander przewróciłby też do góry nogami WBK-owską strategię sprzedawania niemal wyłącznie złotowych kredytów hipotecznych. Hiszpanie, oferując w Polsce „hipoteki”, nigdy nie wzbraniali się przed kredytami we frankach. Teraz zapewne byłyby to kredyty we frankach i euro, bo unijnej waluty Hiszpanie mają pod dostatkiem.  Oferta dla hipotecznych klientów byłaby więc zapewne szersza, choć i droższa, bo Santander nigdy nie wdawał się w wojny cenowe.

W sumie więc wejście Santandera do BZ WBK będzie zwiastowało spore zmiany dla klientów. Ale czy byłyby to zmiany in minus? Spójrzcie na Bank Pekao, w którym rządzi UniCredit, akcjonariusz z Włoch, ale też znany z szybkich, zdecydowanych i bezwzględnych restrukturyzacji swoich banków w Europie. Żubrowi przykręcenie włoskiej śruby chyba nie zaszkodziło, choć pracownicy Pekao pewnie mają na ten temat swoje zdanie, bo uchodzą na jednych z bardziej wyzyskiwanych w polskiej branży bankowej.

Jedno jest pewne, ten kto przegra bój o BZ WBK, straci jedną z najlepszych w tej dekadzie okazji, by zająć pozycję jednego z liderów na polskim rynku bankowym. No, może z wyjątkiem PKO BP, który pozycję lidera ma już - bez tego. Ale nawet dla PKO BP byłaby to prestiżowa porażka, po której niejeden menedżer będzie się pewnie czuł tak: