Subiektywnie o finansach

W poniedziałek po południu ruszyła nowa oferta ugody przygotowana przez BRE Bank (a właściwie mBanku i Multibanku) pod adresem klientów tzw. starego portfela kredytów hipotecznych. To kilkunastotysięczna grupa klientów, którzy mają wpisany do umowy kontrowersyjny punkt uzależniający oprocentowanie kredytów od decyzji zarządu BRE. Klienci twierdzą, że jest to zapis nieprecyzyjny, a więc i niezgodny z prawem, ale Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów go na razie skutecznie nie zakwestionował. Klienci uważają, że BRE, korzystając z tego zapisu, sztucznie zawyżał raty ich kredytów w porównaniu ze stawkami rynkowymi.

mBank i Multibank już wcześniej próbowały się dogadać z Nabitymi. Opracowano nawet wspólną ofertę, jednak skorzystało z niej do tej pory najwyżej 10-15% wszystkich posiadaczy kredytów starego portfela. Większość Nabitych oczekuje preferencyjnych warunków i rekompensat za lata spłacania kredytów z zawyżanymi odsetkami. BRE zaś proponował jedynie przewalutowanie kredytów na euro i podpisanie aneksów zmieniających sposób naliczania oprocentowania przy stawkach rynkowych, a więc dużo gorszych od tych sprzed kilku lat (wtedy marże kredytowe były niższe).

Nowa, ogłoszona dziś oferta, zakłada możliwość pozostania przez klientów przy kredycie we frankach oraz przejścia na oprocentowanie składające się ze stałej marży i wskaźnika LIBOR. Marże proponowane klientom mają się mieścić  w przedziale od 2,5% do maksymalnie 2,7%. Wcześniej bank proponował przewalutowanie kredytów na euro przy marży zaczynającej się od 2% lub pozostanie przy frankach z marżą 3-3,5%. Nowa oferta jest więc korzystniejsza, niż poprzenia.

BRE podaje, że obniżka marż jest zgodna z wcześniejszymi zapowiedziami, że jak tylko sytuacja na rynku pozwoli, bank będzie proponował lepsze warunki klientom. Niewykluczone jednak, że jest i drugi powód - w niektórych miastach Nabici się skrzyknęli i powołali lokalne fundacje (tak jest np. we Wrocławiu), przygotowujące pozwy zbiorowe przeciwko BRE. Być może ruch BRE jest wyprzedzającą ofensywą, mającą zniechęcić Nabitych do walki sądowej.

Na poparcie tej tezy działa fakt, iż - dziwnym zbiegiem okoliczności - właśnie w poniedziałek, a więc w dzień opublikowania nowej oferty przez BRE, zaczęła działać strona internetowa Grupanabank.pl, która zbiera osoby zainteresowane złożeniem pozwu zbiorowego przeciwko BRE. Akcję organizuje kancelaria prawna Wierzbowski Eversheds. Na razie w grupie zdecydowanej złozyć pozew jest tylko 16 osób, ale zgłoszenia będą przyjmowane do połowy listopada. Pozew zostanie złożony jeśli zgłosi się co najmniej 90 osób, z których każda musi zapłacić prawnikom 1500 zł „wpisowego” plus 3% kosztów przejazdów prawników plus 22% podatku VAT.

W sprawę zaangażował się też miejski rzecznik praw konsumenta w Warszawie, który wystosował taki oto komunikat: „W związku z tym, że sposób wykonywania umów o kredyt hipoteczny przez BRE Bank w sposób rażący narusza interesy konsumentów - Miejski Rzecznik Konsumentów w Warszawie podjął się roli reprezentanta tej grupy i wystąpi jako powód w postępowaniu przed sądem. Obsługą prawną zajmą się adwokaci z Kancelarii Wierzbowski Eversheds Spółka komandytowa w Warszawie. Miejski Rzecznik Konsumentów zawarł z Kancelarią wymaganą przepisami ustawy umowę oraz udzielił pełnomocnictwa”.

Konieczność zainwestowania w sprawę całkiem pokaźnych pieniędzy (niecałe 2000 zł) może ograniczyć liczbę chętnych, ale i tak będzie to test determinacji grupy Nabitych. Jeśli nie zbiorą nawet 90 chętnych, by walczyć z bankiem w sądzie, będzie to oznaczało, że bomba o nazwie „Nabici” została przez BRE Bank skutecznie rozbrojona.

Prawnicy Wierzbowskiego Eversheds zachęcają: „W sytuacji, gdy sprawa zakończy się korzystnym orzeczeniem dla członków grupy, każdy z Państwa uzyska wiążącą Was i Bank interpretację umowy. Zgodnie z tą interpretacją Bank, tak samo jak był uprawniony do podnoszenia Państwa oprocentowania, gdy rósł poziom wskaźnika LIBOR CHF 3M, był także zobowiązany obniżać Państwu oprocentowanie, gdy poziom wskaźnika LIBOR CHF 3M obniżał się. Nie robiąc tego, Bank naruszył umowę i ponosi z tego tytułu odpowiedzialność odszkodowawczą wobec każdego z Was”.

Gra więc idzie o wysoką stawkę: odszkodowania liczone w tysiące, a może i dziesiątki tysięcy złotych dla każdego z klientów podpisanych pod pozwem. Najmniej - jak to zwykle bywa - ryzykują prawnicy, którsy swoje zarobią w każdym wypadku. Z klientami sprawa jest bardziej złożona: będą musieli ocenić co im się bardziej opłaca: wróbel w garści, czyli poprawiona oferta mBanku i Multibanku, czy gołąb na dachu, czyli wizja ewentualnego odszkodowania, gdyby zapisy występujące dziś w umowach zostały przez sąd kiedyś uznane za nielegalne.

UPDATE:

Po opublikowaniu tej notki otrzymaem oświadczenie BRE Banku, które cytuję w całości: „Trudno komentować samą zapowiedź złożenia pozwu przeciw bankowi. Szczegółowo będziemy mogli odnieść się do sprawy, kiedy zapoznamy się z treścią takiego pozwu. Jak dotąd zapisy umów o kredyt hipoteczny tzw. starego portfela nie zostały uznane za sprzeczne z prawem przez żadną instytucję. Od dawna powtarzamy jednak, że sala sądowa nie jest miejscem szukania kompromisu pomiędzy klientami a bankiem.

Pod koniec ubiegłego roku porozumieliśmy się z klientami posiadającymi kredyty tzw. starego portfela. Dzięki porozumieniu z grudnia powstała specjalna oferta zmiany warunków dla klientów starego portfela. Jak widać nie wszyscy klienci zaakceptowali to porozumienie, a my szanujemy ich zdanie. Pozwy zbiorowe są z pewnością narzędziem, które będzie chętnie wykorzystywana przez Klientów w bardzo wielu sporach, jako jeszcze jedna z istniejących obecnie możliwości rozstrzygania sporów.

6 września ruszyła kolejna oferta przygotowana dla klientów starego portfela, posiadających kredyty we frankach szwajcarskich. Każdy z nich będzie mógł zmienić zasady oprocentowania kredytu na system LIBOR + stała marża, o wysokości między 2,5 a 2,7 punktu procentowego. To bardzo dobra oferta na tle dostępnych dziś na rynku propozycji marż kredytów we frankach. Co ważne, z tej oferty będą mogły skorzystać także osoby, które wcześniej zmieniły już zasady oprocentowania kredytów starego portfela”.