Subiektywnie o finansach

Odkąd wymyślono Biuro Informacji Kredytowej (BIK), w którym banki umieszczają wszystkie dane o naszych kredytach - tych spłaconych w terminie i tych spóźnionych - powiedzenie, że w przyrodzie nic nie ginie, zyskało nową jakość. Bank może Ci wyciągnąć pół nie spłaconej raty nawet po kilku latach. I potraktować to jako pretekst do nie udzielenia nowego kredytu. I za to nie lubię zbytnio BIK-u. Pewnie gdybym zarządzał portfelem kredytowym w banku, to bym miał inne zdanie na ten temat - w końcu priorytetem jest ochrona pieniędzy deponentów, a to zależy od poziomu spłacalności udzielanych przez bank kredytów. BIK pomaga więc chronić oszczędności przed złymi ludźmi, którzy nie spłacają kredytów.

Kłopot z BIK-iem jest taki, że nie podlega - jak biura informacji gospodarczej, zwane przysłowiowo „czarnymi listami” - rygorom specjalnej ustawy, która zobowiązuje je do wykreślenia z bazy klienta, który spłacił dług. Zarówno Infomonitor, jak i Krajowy Rejestr Długów oraz baza ERIF, mają dokładnie powiedziane w ustawie kiedy muszą zdjąć informacje o dłużniku z listy. BIK żadnych informacji nie zdejmuje, a rysy w życiorysie zostają na długo. Rysy zarówno zasłużone, jak i te, które banki rysują nam niezasłużenie lub wręcz niezgodnie z prawem.

Czytaj też: Bank pomoże Ci zajrzeć do BIK-u

Napisała do mnie pani Joanna. „Szukam kogoś, kto wesprze mnie w walce z Bankiem AIG. W 2007 r., na podstawie  nakazu komorniczego, spłaciłam zadłużenie wobec banku. Sprawę uważałam za zamkniętą. W ubiegłym roku starałam się o kredyt gotówkowy i go dostałam. W tym roku zaczęłam rozglądać się za kredytem mieszkaniowym i tu szok. Okazało się, ze jestem notowana w BIK jako nierzetelny klient z zaległą kwotą ok. 2000 zł. Zgłosił mnie właśnie AIG. Napisałam do nich, otrzymałam odpowiedź, że mam zadłużenie 57 zł i... 1700 zł odsetek za trzy lata.  Wcześniej nikt do mnie nie pisał i nie wzywał do zapłaty” - pisze pani Joanna.

Sprawa wygląda na dość zagadkową. Pani Joanna wynajęła prawnika, który przejrzał dokumenty i zakwestionował roszczenie banku. Już pomijam fakt, że przez trzy lata bank pieczołowicie skrywał kilkudziesięciozłotową zaległość, by naliczać odsetki i odsetki od odsetek. Nie ma to wiele wspólnego z etyką działania instytucji finansowej. Gorzej, że wcale nie jest pewne, czy te 57 zł pierwotnego długu bank w ogóle miał prawo naliczyć. Spór z bankiem pewnie pani Joanna będzie toczyć jeszcze długo, ale AIG wpisał ją do BIK jako nierzetelną klientkę, co może być wilczym biletem dla innych banków.  I właśnie o wykreślenie informacji o zaległości, umieszczonej w BIK, klientka walczy w pierwszej kolejności.

Czytaj też: Banki często o ciebie pytały? To może obniżyć Twoje notowania!

Pani Joanna wynajęła prawnika, który przejrzał papiery i napisał tak: „Z załączonych przez Panią dokumentów wynika jednoznacznie, iż w 2007 r. zapłaciła Pani całą należność dochodzoną wówczas przez bank. Bank powinien wykazać Pani skąd wzięło się to zadłużenie, dlaczego wcześniej nie egzekwował tych należności i zachowywał bierność przez trzy lata. Przydałoby się również przedstawienie bankowi stosownych dokumentów od komornika, które poświadczają, iż całe roszczenia banku zostało zaspokojone.

Jeśli chodzi o usunięcie Pani danych z Biura Informacji Kredytowej (BIK), to sprawa wygląda następująco. Sam BIK nie może zmieniać posiadanych informacji samodzielnie. Bank, który korzysta z usług BIK zobowiązany jest wobec niego do przesyłania informacji kompletnych, prawdziwych i dokładnych - a zatem także do zgłoszenia, że dany klient spłacił terminowo swoje zobowiązania kredytowe i nie ma wobec banku żadnych zaległości. Jednocześnie wszelkie zastrzeżenia odnośnie treści danych osobowych klient banku powinien kierować do banku będącego właścicielem tych danych - czyli w tym przypadku banku, który udzielił kredytu.

Osoba, której nazwisko niesłusznie widnieje w BIK, może zwrócić się do instytucji, która takiego wpisu dokonała, o złożenie odpowiedniego wniosku, na podstawie którego będzie można dokonać wykreślenia. Taka możliwość istnieje, o ile w ocenie banku zaistnieje do tego podstawa prawna lub faktyczna, dane są niepoprawne lub nieaktualne. Następuje to wówczas na pisemny wniosek banku, które konkretne dane przekazał.

Ponadto zgodnie z ustawą z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych każdej osobie, której dane umieszczone w zbiorach danych przysługuje prawo do żądania uzupełnienia, uaktualnienia, sprostowania danych osobowych, czasowego lub stałego wstrzymania ich przetwarzania lub ich usunięcia, jeżeli są one niekompletne, nieaktualne, nieprawdziwe lub zostały zebrane z naruszeniem ustawy albo są już zbędne do realizacji celu, dla którego zostały zebrane.

W przypadku wystosowania takiego żądania do BIK-u - to zgodnie z umową między BIK-iem a danym bankiem - bank zobowiązany jest do niezwłocznego podjęcia niezbędnych działań, aby sprawdzić zasadność żądania klienta. W przypadku stwierdzenia przez bank, że żądanie klienta jest uzasadnione, bank niezwłocznie podejmie wszystkie działania, aby wyjaśnić przyczyny przekazania niepoprawnych danych, wycofa dane z bazy lub w zależności od oceny możliwych skutków dla innych banków prześle do bazy poprawne dane”.

Czytaj też: Ciekawość to pierwszy stopień do piekła. Sprawdź czy bank...

Krótko mówiąc: pani Joanna jest trochę na łasce banku AIG, od którego widzimisię zależy wykreślenie niekorzystnych dla klientki danych z BIK. Czy powinno tak być? To mniej więcej tak, jakbym ja - dziennikarz ekonomiczny - wszedł w spór sądowy z jakąś instytucją finansową i ta instytucja zażądałaby od sądu, np. w ramach zabezpieczenia powództwa, zakazu jakichkolwiek publikacji o finansach do czasu wyjaśnienia sprawy. Nota bene kiedyś się takie roszczenie wobec mnie zdarzyło, na szczęście sąd nie dał się na ten chwyt nabrać. A co będzie jak AIG nie będzie chciał uznać argumentów klientki i sprawa trafi do sądu? Przez ten czas pani Joanna nie będzie mogła zaciągnąć kredytu hipotecznego?

Gdyby to były USA, to po ewentualnym, pomyślnym zakończeniu takiej sprawy, pani Joanna mogłaby zażądać od banku kilku milionów dolarów odszkodowania. Niestety, żyjemy w Polsce i bank raczej nie musi się bać, że w przypadku niesłusznego wpisania długów klienta do BIK, będzie  musiał płacić mu wysokie odszkodowania.

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutować o powyższym wpisie? Masz własną opinię lub chcesz zobaczyć co myślą na ten temat inni? Zajrzyj na stronę blogu „Subiektywnie o finansach” w Facebooku, zarejestruj się jako fan blogu i weź udział w dyskusji. Zapraszam!

ZOBACZ CYKL KLIPÓW WIDEO „PRZEŚWIETLAMY REKLAMY”. W ciągu ostatnich dwóch lat powstało kilkadziesiąt odcinków prześwietlania reklam w wersji wideo. Początkowo kręciłem je wspólnie z Andrzejem Chećko, a później z Anią Skurczyńską i Kasią Łuką. Zostań fanem prześwietlania reklam w wersji wideo i obejrzyj wszystkie odcinki na platformie Gazeta.tv