Subiektywnie o finansach

Andrzej Jakubiak, przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego, wstał dzisiaj lewą nogą. W czwartek przed południem jego rzecznik Łukasz Dajnowicz przysłał mi kopię listu, który szef KNF podpisał zamaszyście i właśnie wysłał do bankowców. A w piśmie - jedna z najbardziej surowych reprymend, jakich publicznie udzielił nadzór bankowcom w ostatnich latach. Od razu nadmienię, że kością niezgody są lokaty antypodatkowe, które mają w ofercie prawie wszystkie banki, nie wyłączając należącego w połowie do państwa PKO BP. Patent nie jest nowy: dzięki codziennemu naliczaniu odsetek są one na tyle niskie, że mogą być zaokrąglane w dół, do zera. Rzecz jest hitem sezonu, bo już 20% wszystkich lokat założonych przez klientów polskich banków to lokaty antypodatkowe, od których banki nie odprowadzają 19% podatku, pozostawiając klientowi cały zysk. Z dziesięciu najlepiej oprocentowanych lokat na rynku wszystkie bez wyjątku to lokaty antypodatkowe.

Wiadomo, że to już ich łabędzi śpiew, bo rząd lada moment przeprowadzi przez parlament taką zmianę ordynacji podatkowej, by nie można było zaokrąglać podatków do pełnego złotego, ale do pełnego grosza. Ale ministrowi Jackowi Rostowskiemu przyszedł właśnie z odsieczą szef Komisji Nadzoru Finansowego. I to w iście ułańskim stylu. Z listu wynika, że zarządy i rady nadzorcze banków nie wykonują swoich obowiązków, komitety do spraw ryzyka to banda gamoni, a wszyscy razem zapomnieli przeczytać kwitu, który Komisja Nadzoru wysłała im i przetłumaczyła na język polski - czyli była też opcja dla nieuków - jakieś pięć lat temu. A że właśnie dziś przewodniczący Jakubiak wstał lewą nogą, to postanowił kogoś obficie opieprzyć. Trafiło na bankowców.

Czytaj też: Jak obronić się przed podatkiem Belki? Banki znają(ły) sposoby!

W liście do bankowców mamy więc takie soczyste kawałki: „Banki finansujące swoją działalność z tzw. lokat antypodatkowych narażone są na gwałtowny odpływ środków oraz wysoki wzrost kosztów finansowania spowodowany wejściem w życie zmian w ordynacji podatkowej”, „Oczekuję, że banki podejmą niezbędne działania oraz odpowiednio przygotują się do zmian w otoczeniu prawnym i biznesowym”, „Oferowanie przez banki tzw. lokat antypodatkowych wskazuje na nieprawidłowości w zarządzaniu ryzykiem braku zgodności” - pisze do bankowców szef KNF, przypominając, że temat ten był już omawiany przez Bankowy Komitet do spraw Nadzoru Bankowego w 2006 r.  Ów brak zgodności, o którym czytamy w liście, to niedopasowanie terminu udzielanych kredytów i pozyskiwanych od klientów depozytów.

Nadzorowi nie podoba się też to, że banki pomagają klientom unikać płacenia podatków, mimo że czynią to zgodnie z prawem. „Banki powinny stosować wysokie standardy w prowadzeniu działalności i zawsze starać się przestrzegać zarówno ducha, jak i litery prawa. Banki, które świadomie uczestniczą w transakcjach odpowiadających potrzebom klientów chcących uniknąć obciążeń podatkowych, narażają się na duże ryzyko braku zgodności” - pisze przewodniczący KNF do bankowców. I dodaje, że na radzie nadzorczej i zarządzie każdego banku spoczywa obowiązek zarządzania ryzykiem. A skoro banki tego nie robią, to znaczy, że istniejące w nich jednostki do zarządzania ryzykiem zgodności są - jak pisze nadzór - „nieskuteczne”. A jak walka z ryzykiem jest nieskuteczna, to... wszystko jest do chrzanu, prawda?

Czytaj też: Wywiad przewodniczącego Jakubiaka, udzielony autorowi blogu

Pismo kończy się mrożącym krew w żyłach chyba każdego prezesa banku passusem: „Oczekuję, że banki niezwłocznie dokonają przeglądu oraz wyeliminują nieprawidłowości w procesie zarządzania ryzykiem braku zgodności. Informację o podjętych działaniach powinny zostać przekazane do UKNF nie później, niż do końca grudnia 2011 r.”. Aha, byłbym zapomniał o najważniejszym. Nadzór stwierdził, że jak będzie miał nadal zły nastrój, pogoda będzie słaba, a ciśnienie niskie, to mogą być podstawy do „zastosowania wobec banków sankcji nadzorczych przewidzianych w ustawie Prawo Bankowe”. Przyjdzie więc gajowy i przetrzepie księgi banków w poszukiwaniu zaginionego „ryzyka braku zgodności”. Czy tylko mnie się wydaje, że przewodniczący KNF zbudował sobie dziś wizerunek maczo? Well...

Czytaj też: PKO BP i lokaty antypodatkowe, czyli ile kosztuje los na tę loterię?

W piśmie przewodniczącego nie podoba mi się tylko jedna rzecz. Bo wymowę samego komunikatu nawet rozumiem, sam pisałem kiedyś w „Gazecie Wyborczej” nieco obrazoburczy z konsumenckiego punktu widzenia tekst o tym, że zabranie nam możliwości oszczędzania bez podatku będzie dobrym uczynkiem ministra finansów, bowiem dziś bankowcy uczą nas tylko krótkoterminowego oszczędzania i szybkich odsetek. A powinni uczyć nas systematycznego oszczędzania. Uważam jednak, że przewodniczący KNF nie powinien opieprzać banków za to, że wykorzystują legalnie lukę w przepisach i pomagają klientom unikać podatków. To problem ministra, że nie umiał napisać precyzyjnych przepisów, a nie banków, które mają dobrych prawników i te przepisy po prostu przeczytali oraz wykorzystali w walce rynkowej z korzyścią dla swoich klientów.

Poza tym nie sposób nie pamiętać, że przewodniczący Jakubiak obiecywał bankowcom dialog, którego brakowało podczas kadencji poprzednika - Stanisława Kluzy. A tymczasem po jednym spotkaniu z oficjelami Związku Banków Polskich mamy już... cóż, muszę użyć tego ... regularny, publiczny wpier... no dobra, manto spuszczone bankowcom za pośrednictwem mediów. Ja tam osobiście lubię jak wszyscy załatwiają swoje sprawy przez media, gdyż generuje to ruch w blogu, portalu Wyborcza.biz, powoduje, że naród biegnie do kiosku po „Wyborczą”. Ale podejrzewam, że bankowcy inaczej wyobrażali sobie dialog. Być może jak już wizerunek maczo zostanie zbudowany, to nastąpi era docierania. Lub...samouwielbienia, bo to też w niektórych związkach się zdarza  :-)

Czytaj też: Lokata nie bardzo antypodatkowa, czyli bank nie płaci w piątki

Konsekwencje faktu, iż przewodniczący wstał z łóżka lewą nogą będą niestety spore i parę milionów nas będą kosztowały. Trudno przypuszczać, by po tak ostrej reprymendzie bankowcy chcieli w dalszym ciągu oferować na masową skalę lokaty antypodatkowe. Pod znakiem zapytania stają też wprowadzone na razie tylko przez Idea Bank patenty, które polegają na oferowaniu lokat antypodatkowych na długi termin, ale z wypłatą lwiej części odsetek z góry, by klienta nie obeszły już zmiany podatkowe. Nie wiadomo też czy presję KNF wytrzymają takie banki jak Meritum, czy Kredyt Bank, które wprowadziły lokaty z gwarancją, obiecujące wzrost oprocentowania po wprowadzeniu opodatkowania odsetek. I czy ktoś teraz odważy się wprowadzić do oferty polisy lokacyjne, ze swej natury antypodatkowe. Bo jeśli przewodniczący któregoś dnia będzie miał znów słaby nastrój, to walec z Pl. Powstańców podjedzie szybciutko i nie pozostanie kamień na kamieniu. A przy okazji z firmy ubezpieczeniowej tyż :-)

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutować o ofercie banku lub zobaczyć co myślą na jej temat inni? Zajrzyj na stronę blogu „Subiektywnie o finansach” w Facebooku, zarejestruj się jako fan blogu i weź udział w dyskusji. Możesz też zgłosić własny temat, opowiedzieć co Cię spotkało w banku lub zapytać mnie o radę. Zapraszam!