Subiektywnie o finansach

Pewnie od czasu do czasu zadajecie sobie pytanie: czy europejska branża bankowa jest rzeczywiście w tak złej sytuacji, jak wszyscy mówią. Czy te wszystkie Santandery, Credit Suissy, Paribasy, Barclaysy są rzeczywiście kolosami na glinianych nogach, większymi niż Bank of America, czy Citigroup, nie mówiąc już o bankach azjatyckich? Niestety, coraz więcej przesłanej wskazuje na to, że rzeczywiście europejskie banki są bardziej chore, niż jakiekolwiek inne na świecie. Wpadł mi w ręce najnowszy raport Boston Consulting Group. Analitycy BCG policzyli jakie obciążenia ponoszą światowe banki, by wypełnić zalecenia nadzoru dotyczące wysokości i jakości wymaganego kapitału. Przypomnijmy, że nadzór zażądał od banków podniesienia już teraz tzw. współczynnika wypłacalności. Musi on w każdym banku wynosić co najmniej 9 proc., z tego 7 proc. ma zapewniać tzw. rdzenny kapitał (z ang. Core Tier 1).

Według Boston Consulting, jeśli obliczyć wymogi kapitałowe „po nowemu” (według tzw. standardów Bazylei III), to światowe banki muszą uzupełnić dziurę w astronomicznej wysokości 354 mld euro. A najgorzej mają się właśnie banki w Europie, na które przypada ponad połowa - 221 mld euro - dodatkowego kapitału. Na banki w USA przypada 65 mld euro, a dla tych z Azji i rejonu Pacyfiku - 68 mld. Poniżej znajdziecie wyszczególnienie tych wyliczeń dla poszczególnych krajów. Mnie osobiście zszokowały zwłaszcza statystyki dotyczące banków w Szwajcarii, uchodzącej za ostoję tradycyjnej, konserwatywnej bankowości. A guzik prawda! Banki w Szwajcarii, które (licząc „po staremu”) miały bardzo wysoki współczynnik wypłacalności rzędu 17,6%., według nowych standardów mają już tylko 4,7%. Nie lepiej mają się banki w Niemczech, gdzie też podobno bankowość zawsze była konserwatywna, a podejście do ryzyka nabożne. Licząc „po staremu” niemieckie banki miały przeciętną wypłacalność na poziomie 11,4%, a według nowych kryteriów - będą miały ledwie 3,7%.

Ten wykres, który wkleiłem powyżej, pokazuje zmianę współczynników wypłacalności banków po przejściu ze standardów Bazylei II na zasady Bazylei III, a także potrzebne kapitały, by powstałą dziurę załatać. Nad nazwami krajów macie kółka z współczynnikiem wypłacalności banków w danym kraju, liczonym „po staremu”. Potem są słupki pokazujące ile kapitału trzeba „odpisać” przechodząc na bardziej restrykcyjne przepisy Bazylei III. Te słupki są rozbite na część pokazującą m.in. odpisy z tytułu ryzyka rynkowego (ciemna zieleń), ryzyka drugiej strony transakcji rynkowych, które banki prowadzą (jasna zieleń), posiadanego przez banki tzw.kapitału hybrydowego, czyli emitowanych przez nie instrumentów - będących połączeniem obligacji z kapitałem akcyjnym - mających imitować kapitał własny (ciemnoniebieski). Jest też spadek tzw. „regulatory capital”, czyli wartości firmy liczonej według zasad Bazylei III (jasny beż). A poniżej słupków mamy wypłacalność banków liczoną „po nowemu” i wartość potrzebnego kapitału, by zalepić powstałą lukę. .

Patrzę na wykres i widzę, że szwajcarskie giganty bankowe, które wydawały się bezpieczne i stabilne, okazują się być - bankowców proszę o wybaczenie, bo świadomie piszę to z pewną przesadą, ale... chyba coś w tym jest - gigantycznymi „wydmuszkami”. Mają najwyższe ze wszystkich banków ekspozycje na ryzyko rynkowe, co prawdopodobnie oznacza, że imają się relatywnie najbardziej ryzykownych interesów, związanych pewnie z bankowością inwestycyjną (to ta ciemnozielona część słupków). Zorganizowały też sobie - by móc działać na większą skalę - mnóstwo kapitału hybrydowego, który będą musiały wymienić na jakiś „normalny” kapitał. Z szacunków BCG wynika też, że pod rządami Bazylei III trzeba będzie odpisać ogromne ilości euro z wartości majątku banków. Nota bene: więcej od Szwajcarów kapitału hybrydowego mają tylko niemieckie banki, też nieźle w tej kwestii kombinujące (to chyba nad Renem na największą skalę stosuje się ten rodzaj finansowego „wspomagania”).

Generalnie sytuacja banków w Europie jest taka, że jeśli sprawdzić ich ryzyko rynkowe prowadzonych operacji, stopień ryzyka wynikający z wiarygodności kapitału będącego po drugiej stronie różnych transakcji i jeśli odjąć jeszcze kapitał hybrydowy, który został wymyślony tylko po to, by „udawał” w bankach kapitał własny... to okaże się, że banki na Starym Kontynencie są słabiej skapitalizowane, niż te w USA, nie mówiąc już o azjatyckich. Zresztą spójrzcie też na poniższy wykres - publikowałem go już kiedyś w blogu. A mówi on jak finansują się banki w Europie, a jak w USA. Amerykanie biorą pieniądze na kredyty z depozytów, a europejskie banki - z tzw. rynku hurtowego, czyli... pożyczając od innych banków. Innymi słowy: przelewając z pustego w próżne.