Subiektywnie o finansach

O tym, że niewielka część z nas odkłada pieniądze z myślą o oszczędzaniu wiemy z dziesiątek najróżniejszych badań, sondaży i analiz. Ze wszystkich razem i każdego z osobna wynika, że nawyk systematycznego oszczędzania lub inwestowania ma 10-15% Polaków. Aż strach pomyśleć co by się stało, gdyby dotyczyłby on choćby połowy z nas, skoro ten nikły odsetek ciułaczy zgromadził na depozytach bankowych prawie 500 miliardów złotych. Nowe światło na naszą skłonność i możliwości odkładania pieniędzy rzucają analizy Fundacji Kronenberga, przeprowadzone ostatnio. Otóż wychodzi z nich, że 32% ludzi w ogóle jest wyłączonych z procesu oszczędzania ze względu na status finansowy - zwykle 2000 zł budżetu miesięcznego na całą rodzinę. Kolejne 14% osób to młokosy, które funkcjonują na wysokim poziomie beztroski i niskim poziomie dochodów, bo studuiją albo się uczą. A jak mają jakąś potrzebę, to zaciągają kredyt gotówkowy. I niestety aż 13% z nich ma kłopoty ze spłatą rat. Ich też do oszczędzania zagonić się nie da. Zostaje niecałe 50% populacji, która ma potencjał.

Ale potencjał to jedno, a jego wykorzystanie w realu - to drugie. Bo czterech na pięciu z tych „rozsądnych”, którzy mogliby oszczędzać, niestety nie wykazuje w tym zbożnym dziele jakiejkolwiek systematyczności. Większość z nich odkłada coś od czasu do czasu, ale z takim podejściem do oszczędzania - powiedzmy sobie szczerze - daleko nie zajadą. Brak systematyczności oznacza bowiem jednocześnie brak determinacji i brak wiary w to, że systematyczne odkładanie pieniędzy ma sens. A to z kolei skutkuje nieuchronnie zaprzepaszczaniem zaoszczędzonych pieniędzy przy pierwszym kryzysie lub większej potrzebie finansowej. W sumie tylko 7% ludzi systematycznie odkłada pieniądze. I jest to mniej więcej ten sam odsetek od kilku lat. Wstydliwy wskaźnik, zwłaszcza dla urzędników Ministerstwa Finansów, które powinno budować potencjał narodowych zaskórniaków, by było komu sprzedawać rządowe obligacje. A tymczasem miesięczny popyt na detaliczne obligacje nie przekracza 100-120 milionów złotych miesięcznie. Marnizna.

Wizja oszczędzanie na emeryturę też nas nie kusi - z cyferek podanych przez Fundację Kronenberga wynika, że zajmuje się tym góra 14% Polaków, co oznacza, że średnio trzy na pięć osób, które mają potencjał do oszczędzania swój dodatkowy kapitał emerytalny mają głęboko w tyle. I to już nie jest nawet smutne, to jest niebezpieczne, bo jeśli prywatnie nie zbudujemy sobie poduszki finansowej, to niestety na starość będziemy wyjadać resztki ze śmietników. Ostatnio jedna z moich znajomych dostała z ZUS informację o wartości składek zebranych w tzw. I Filarze. Zakład Ubezpieczeń poinformował ją, że gdyby dziś przeszła na emeryturę, wypłacano by jej 220 zł miesięcznie. A jeśli będzie pracowała do 60-tki (planu wydłużenia wieku emerytalnego przez tuskowy rząd ZUS-owskie kwitki jeszcze nie obejmują), to dostałaby 700 zł miesięcznie.

Oczywiście znajoma płaci jak najniższe składki, bo część pieniędzy prawdopdoobnie dostaje od szefa pod stołem, a część ma z działalności gospodarczej, „oskładkowanej” tak nisko, jak tylko się da. ZUS wykonuje świetną robotę edukacyjną, już teraz ostrzegając moją znajomą, lat 34, że ma się bujać, bo z wypłacanej przez tę instytucję emerytury nie wyżyje. Ale dopóki systematyczne oszczędzanie będzie deklarować 7% z nas, a oszczędzanie na emeryturę - 14% i dopóki połowa z nas będzie w ogóle wyłączona z tych procesów ze względu na niskie dochody bądź młodzieńczy pęd do wyszumienia się, nie będzie szansy, by za 20-30 lat ominął nas widok emerytów przymierających głodem. A w zasadzie na to, by to nas ominął ten los.