Subiektywnie o finansach

Pamiętacie jeszcze „Nabitych w BRE”? Ja - niezależnie od tego na ile popieram ich racje, a na ile uważam, że nie powinni się aż tak „pienić”- wspominam ich akcje z rozrzewnieniem. Te strony internetowe, te gorące dyskusje, te złośliwe mailingi internetowe, te billboardy krążące przed oddziałami BRE Banku, te pikiety pod siedzibą banku... Ech, było kolorowo. Chłopaki zaczynali jako banda nieszkodliwych dziwaków, a skończyli jako grupa, z którą potężny bank musiał zasiąść do stołu. I choć sprytnym bankowcom udało się podzielić i rozbić Nabitych, to ich sprawa - tak jak przewidywałem - wciąż wraca jak bumerang. A sami „Nabici” są jak smok wielogłowy, na miejsce każdej urżniętej głowy wyrastają dwie nowe. W tzw. międzyczasie przyszedł im na odsiecz smok z Barlinka. Oraz TurboDymoMan.

Do tej pory najgroźniejsza wydawała się ta głowa, która jest odpowiedzialna za pozew zbiorowy ponad 900 klientów przeciwko bankowi. Po wielu miesiącach żmudnych przygotowań i kolejnych miesiącach proceduralnych gierek w październiku tego roku pozew został oficjalnie przyjęty do merytorycznego rozpatrzenia, mimo mocnego sprzeciwu prawników banku. Ta sprawa na pewno jeszcze potrwa, ale nie jest jedynym problemem banku. Na jej obrzeżach toczy się wiele lokalnych potyczek sądowych z udziałem pojedynczych klientów, którzy ani nie podpisali ugodowego aneksu z mBankiem lub Multibankiem (zrobił to więcej niż co czwarty z 20.000 klientów tzw. starego portfela), ani nie przyłączyli się do zbiorowego pozwu.

I właśnie o jednej takie bitewce dziś chcę napisać. W środę w Sądzie Rejonowym dla Łodzi-Śródmieście (sprawa sygn. XVIII C-upr 1902/11) zapadł wyrok, w którym Sąd nakazał BRE Bankowi zapłatę na rzecz swego klienta pana Tomka kwoty odpowiadającej różnicy między ratami należnymi według oprocentowania obowiązującego w dniu podpisania umowy, a pobranymi faktycznie przez bank według stawki podwyższonej decyzją zarządu BRE. Innymi słowy. sąd unieważnił wszystkie zmiany oprocentowania kredytu, których podstawą była uznaniowa decyzja zarządu banku. Klauzulę mówiącą o zmianie oprocentowania decyzją zarządu uznał po prostu za nieważną, niezgodną ani z prawem bankowym, ani z kodeksem cywilnym (w tym ostatnim przypadku są powołał się na art. 58 KC). A to, że klient dostał z powodu tej klauzuli po uszach, było dość łatwe do udowodnienia:

Klient dostanie więc zwrot sporej części odsetek za kilka lat wstecz, a wszystko oczywiście z odsetkami ustawowymi. Ale - z punktu widzenia banku - mogło być gorzej. Sąd mógłby unieważnić z powodu nielegalnej klauzuli całą umowę kredytową i - jak twierdzi mój czytelnik, bohater całej sprawy - było to całkiem poważnie rozważane. Ale wtedy dopiero byłoby zamieszanie prawne. „Sąd uznał i podzielił praktycznie wszystkie argumenty, które od kilku lat podnosi społeczność „Nabitych”. Zdaję sobie sprawę z faktu, że to dopiero wyrok pierwszej instancji i że bank z pewnością wniesie apelację, ale to wydarzenie o wielkiej doniosłości dla całokształtu problemu. Informacyjnie jedynie dodam, że był to pozew indywidualny, złożony w maju bieżącego roku” - napisał mi pan Tomek, kryjący się pod pseudonimem „Dico”.

Czytaj też: Zdolność kredytowa jak potwór z Loch Ness: było 400.000 zł, a jest...

W BRE twierdzą, że to „dziwne” orzeczenie, niezgodne z innymi w podobnych sprawach. Nie powiedzieli mi co prawda o jakie „inne” sprawy chodzi, ale zapewnili, że je wszystkie wygrywają. Ale tę jedną przegrali, przynajmniej w pierwszej instancji, i jeśli ta linia orzecznictwa się „ustoi”, to w relacjach banki-klienci zrobi się naprawdę ciekawie. Co bardziej łebscy klienci zaczną przeglądać swoje umowy kredytowe w poszukiwaniu nieprecyzyjnych zapisów i może się to skończyć całkiem solidną falą pozwów o zwrot niesłusznie pobranych odsetek. Powiedzmy sobie szczerze - takich zapisów w umowach jest mnóstwo. Nie dalej, jak kilka dni temu, Getin został przez UOKiK ukarany 6-milionową karą za „nieprecyzyjne postanowienie zobowiązujące pożyczkobiorcę do informowania banku każdorazowo o istotnych okolicznościach mogących mieć wpływ na jego zdolność kredytową i terminową spłatę kredytu”. Bo nigdy nie wiadomo jakie okoliczności bank uzna za „istotne”.

UOKiK słusznie pisze, że jego zdaniem brak jasnych informacji kiedy oraz w jakich sytuacjach pożyczkobiorca ma poinformować bank o zmianach swojej sytuacji jest praktyką krzywdzącą tegoż kredytobiorcę. „Pożyczkodawca zagwarantował sobie swobodę interpretacji, czy wskazane przez konsumenta okoliczności wpływają na jego sytuację majątkową, czy też pozostają bez związku. Negatywna ocena banku mogła prowadzić do wypowiedzenia umowy i nakładała na konsumenta obowiązek natychmiastowej spłaty kredytu” - twierdzi urząd. Jest to nieco inny przypadek nieprecyzyjności umowy, ale linia rozumowania UOKiK jest dokładnie taka sama, jak sędziego w „sprawie łódzkiej”, którą dziś przywołuję w kontekście „Nabitych”.

Czytaj też: Bank zrobił błąd, a potem pozwał do sądu klienta. I przegrał!

Jeśli kilkunastotysięczna grupa klientów, którzy mają wpisany do umowy kontrowersyjny punkt uzależniający oprocentowanie kredytu od decyzji zarządu BRE, wywalczą w sądzie unieważnienie umów, albo chociaż poszczególnych klauzul, będą mieli otwartą drogę do żądania zadośćuczynień. A w konsekwencji bank będzie musiał wypłacić im sute odszkodowania, co może go w sumie kosztować nawet miliony złotych. Może się okazać, że fala roszczeń, która zacznie się od klientów BRE Banku, szybko ogarnie inne banki. To by oznaczało, że największa detonacja ładunków podłożonych pod bankowych prawników przez „Nabitych” jest dopiero przed nami. Może będą kolejne „akcje informacyjne”? :-)

O BANKACH SUBIEKTYWNIE - I CZARNO NA BIAŁYM. Na ten właśnie temat, czyli o kondycji finansowej polskich banków i możliwości zmian własnościowych w sektorze bankowym, autor blogu kilka dni temu wypowiadał się w reportażu red. Anny Twardowskiej w TVN24, nadanym w ramach programu „Czarno na białym” Tomasza Sekielskiego. Ponieważ programu nie ma w internetowym serwisie TVN Player - a jest to fajnie zrobiony, żywy reportaż - pozwoliłem sobie sam wrzucić go do internetu, mam nadzieję, że koledzy z TVN wybaczą mi to małe piractwo. A Was zapraszam do oglądania!

DZIĘKUJĘ ZA MILIONY WASZYCH ODWIEDZIN! Licząc od początku 2011 r. do końca trzeciego kwartału tego roku, blog „Subiektywnie o finansach” odnotował łącznie 2.691.263 unikalnych wizyt użytkowników,. Bardzo dziękuję za to, że tu wpadacie. Nie zapominajcie sprawdzać codziennie co nowego na www.samcik.blox.pl

SUBIEKTYWNOŚĆ WESZŁA NA WYŻSZY POZIOM. Niedawno subiektywność w finansach gościła w programie TVP dla młodzieży pt. „Poziom 2.0”. Było głównie o tym jak młody człowiek powinien zabrać się do oszczędzania, po co mu karta płatnicza i czy powinien namawiać rodziców do założenia samodzielnego ROR-u. A poza tym... hmmm... subiektywność w tym programie bywa widziana pod bardzo dziwnym kątem.

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutować o ofercie swojego banku lub zobaczyć co myślą na jej temat inni? Albo zapytać czy warto uciec do konkurencji? Zajrzyj na stronę „Subiektywnie o finansach” w Facebooku, zarejestruj się jako fan blogu i weź udział w dyskusji. Możesz też zgłosić własny temat, opowiedzieć co Cię spotkało w banku lub zapytać mnie o radę. Zapraszam!