Subiektywnie o finansach

Idealna reforma emerytalna: d�u�sza praca i... ekstra-podatek od bezdzietnych?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 14 Feb 2012 23:28:15 +0100

Premier przedstawi� w�a�nie projekt ustawy, kt�ra w ci�gu 28 lat ma doprowadzi� do tego, �e wszyscy b�dziemy pracowali do 67-go roku �ycia - faceci 2 lata d�u�ej, a kobiety o 7 lat d�u�ej, ni� dzi�. Pomys� nie jest g�upi: z jednej strony sk�adki pracuj�cych b�d� d�u�ej p�yn�y do ZUS, a z drugiej - kr�cej b�d� z niego wyp�ywa�y (d�ugo�� ycia ro�nie wolniej, ni� wiek emerytalny w planach rz�du). Niekt�rzy utyskuj�, �e jednocze�nie nie uda si� stworzy� wystarczaj�co du�o nowych miejsc pracy, by etaty utrzymywane przez „starych” nie blokowa�y startu kariery „m�odych”, ale podobno to i tak nie s� te same miejsca pracy (r�nice w do�wiadczeniu i kompetencjach), wi�c pewnie problem jest do ogarni�cia.

Obawiam si� jednak, �e im bardziej b�dzie gor�ca dyskusja wok� tego jak d�ugo mamy pracowa�, tym bardziej zejdzie nam z oczu problem jeszcze wa�niejszy. Wzrost wieku emerytalnego zaprowadzi nas donik�d je�li najzwyczajniej w �wiecie Polki nie zaczn� rodzi� - a Polacy wychowywa� - wi�cej dzieci. Co z tego, �e ci, kt�rzy dzi� s� w sile wieku, b�d� pracowa� o pi��, siedem albo i dziesi�� lat d�u�ej, skoro nie b�dzie komu pracowa� na ich emerytur�? W�adza ch�tnie wyda od razu sk�adki d�u�ej pracuj�cych Polak�w na bie��ce emerytury ich rodzic�w. Ale kto b�dzie p�aci� na nasze emerytury, skoro rodzimy coraz mniej dzieci, za� nasze sk�adki z drugiego filara rz�d niedawno zakosi� z OFE do ZUS? A autobusu o nazwie "okradanie OFE z moich pieni�dzy" ju� jaki� czas temu chcia�em wysi��. Niestety premier Tusk okaza� si� by� Francikiem.

Czekam na pakiet rozwi�za� finansowo-podatkowych, kt�re przekona�yby Polak�w, �e pa�stwo wspiera ich pomys�y na posiadanie dzieci. Jest na rynku kilka pomys��w, kt�re mog�yby si� w takim pakiecie znale��. Po pierwsze: d�u�szy urlop macierzy�ski dla m�odej matki (lub tacierzy�ski dla ojca - z opcj� ich pomieszania). M�odzi rodzice nie powinny szarpa� si� mi�dzy my�l� o sp�dzeniu z dzieckiem pierwszych miesi�cy jego �ycia, a obaw�, �e nie b�d� mieli przez ten czas z czego �y�. Niech wi�c macierzy�ski b�dzie d�u�szy - nawet do roku, cho� w drugiej po�owie jego trwania powinien by� ju� ni�ej p�atny. W zamian niech rz�d zlikwiduje to g�upie becikowe. Nie ka�dy z d�ugiego macierzy�skiego skorzysta, ale niech to b�dzie dobrowolna opcja dla rodzic�w, kt�rzy potrzebuj� czasu, by zorganizowa� sobie �ycie na nowo: z ma�ym dzieckiem, opiekunk� i prac� zawodow�.�

Pewnie zaraz powiecie, �e ten pomys� niesie ryzyko, i� pracodawcy b�d� jeszcze mniej ch�tnie zatrudniali osoby w wieku „prokreacyjnym”, zw�aszcza kobiety, kt�re pr�dzej czy p�niej zajd� w ci�� i znikn� na kilkana�cie miesi�cy. By� mo�e warto zblokowa� ten urlop macierzy�ski (tacierzy�ski) z jakimi� bonusami podatkowymi dla pracodawcy, kt�rego pracownicy wychowuj� dzieci? A mo�e to pracodawcy s� ju� wystarczaj�co �wiadomi, by prze�kn�� ryzyko zatrudniania przysz�ej matki (ojca)? Ci, kt�rych znam, nie szykanuj� m�odych rodzic�w, a wr�cz przeciwnie - traktuj� ich tak samo, jak innych pracownik�w. Ot, jeden ma dzieci, drugi cz�sto choruje, trzeci wychodzi co kwadrans na papierosa. Na koniec dnia liczy si� to, czy robota jest zrobiona. A ci z dzie�mi na karku wcale nie pracuj� mniej ci�ko od innych. Potem dzieci wyrastaj� na takich oto dowcipnisi�w :-)

Drugi pomys� to zwrot cz�ci koszt�w opiekunki do dziecka , kt�re nie chodzi jeszcze do szko�y. Niech ka�dy, kto zatrudni niani�, opiekunk�, babci� dziecka, otrzymuje zwrot cz�ci koszt�w. Albo jako procent od wydanej kwoty (cho� to sprzyja�oby fikcyjnemu podbijaniu warto�ci um�w), albo jako sta�y rycza�t. Opiekunka musia�aby by� legalna, z formaln� umow�, co przy okazji uregulowa�oby ten rynek, b�d�cy obecnie niemal w ca�o�ci w szarej strefie. Taka dop�ata do opiekunki mog�aby by� wyrazem troski pa�stwa (a wi�c wszystkich� podatnik�w) o to, by m�ody rodzic m�g� jak najszybciej wr�ci� do pracy, kontynuowa� karier� zawodow�, by nie musia� wybiera�: dziecko albo kariera. Pa�stwo powinno wspiera� zw�aszcza te matki, kt�re ci�gn� jednocze�nie dwa etaty - wsp�lnie z facetem ogarniaj� dom i dzieci, a opr�cz tego chodz� do pracy.

Pomys� trzeci, kt�ry chodzi mi po g�owie - najbardziej kontrowersyjny - to rozwa�enie dodatkowego podatku dla tych, kt�rzy nie wychowuj� dzieci . Chodzi o stworzenie czego� w rodzaju funduszu solidarno�ci mi�dzypokoleniowej. Wiem: by�oby to dzielenie obywateli na „lepszych” (z dzie�mi) i „gorszych”, poniek�d dyskryminowanych (bez dzieci). Poza tym niekt�rzy nie posiadaj� dzieci nie dlatego, �e takiego maj� focha, ale dlatego, �e z r�nych przyczyn mie� ich nie mog�. Ale z drugiej strony dzi� te� chyba nie jest sprawiedliwie. Kto wychowuje dw�jk�, tr�jk� lub wi�cej dzieci, ponosi z tego tytu�u realne koszty: kilkaset tysi�cy z�otych w got�wce, ograniczenia w �yciu, ryzyko dla kariery zawodowej. Dziecko, kiedy doro�nie, b�dzie p�aci�o sk�adki emerytalne, z kt�rych pa�stwo wyp�aci �wiadczenia nie tylko jego rodzicom, ale i tym, kt�rzy trud�w, ogranicze� i koszt�w zwi�zanych z wychowaniem dziecka ponie�� nie chcieli b�d� nie mogli. Mo�e wi�c bezdzietni powinni zrzuca� si� do bud�etu na „dotowanie” tych, kt�rych dzieci zadbaj� tak�e o ich w�asne emerytury? Co o tym my�licie? S�ysza�em, �e podobny pomys� zg�osili w ostatnich godzinach m�odzi chadecy w Niemczech (dodatkowy podatek mia�by wynie�� 1% dochodu od bezdzietnego i 0,5% od posiadaj�cego tylko jedno dziecko), cho� Angela Merkel ju� zd��y�a ich wy�mia�. Mo�e nies�usznie?

Czytaj te�: G�os w wyborach za 100 z�, czyli wykluczenie finansowe polityka

Czy w og�le da�oby si� wcieli� w �ycie ten dodatkowy podatek "od pogarszania demografii"? Bez biurokracji, a jednocze�nie nie komplikuj�c zanadto systemu podatkowego? Nie wiem. Jak mo�na by�oby egzekwowa� taki podatek? Kontraktowa� stawk� w zale�no�ci od wpis�w w ewidencji urodzin? Bez sensu, nagradza�oby to samc�w-rozp�odowc�w, a nie tych kt�rzy ponosz� koszty wychowania dzieci. Uzale�nia� stawki od faktur, kt�re �wiadcz� o poniesionych wydatk�w na dzieci? Skomplikowana papierologia. Wi�za� skal� podatkow� z miejscem, w kt�rym zameldowany jest nieletni m�okos? Pewnie mieliby�my sytuacje jak w „Nie ma r�y bez ognia”, czyli wszyscy chcieliby si� meldowa� tam, gdzie mieszka jakiekolwiek dziecko. Mo�e wi�c opiera� si� po prostu na deklaracji podatnik�w? Dodatkowe okienko w formularzu, w kt�rym podatnik deklarowa�by ile wychowuje dzieci i poda� ich dane?

Czytaj te�: Zmajstruj sobie dodatkow� emerytur�. Ale czy przyda si� IKZE?

Nie umiem policzy� ile kosztowa�by taki pakiet: d�u�szy macierzy�ski, refundacja cz�ci koszt�w niani oraz podatek od bezdzietno�ci. Mo�e nawet jako� by si� to zbilansowa�o? A poza tym czy by�yby to �le wydane pieni�dze? Je�li potraktowa� je jako inwestycj� w nasze przysz�e emerytury (w cz�ci „ulgowej”) oraz wspieraj�ce sprawiedliwo�� mi�dzy pokoleniami (w cz�ci podatkowej), to mo�e rzecz by�aby warta rozwa�enia? Prosz� o rzeczowe argumenty za i przeciw, bez obra�ania i epitet�w. Najwa�niejsze jest to, �eby�my o tym rozmawiali. Na d�u�sz� met� wska�nik 1,38 dziecka na rodzin� skazuje nas na powolne wymieranie. I odwr�cenie tego trendu jest du�o wa�niejszym zadaniem, ni� najbardziej nawet odwa�na reforma emerytalna.

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutowa� o ofercie emerytalnej swojego banku, ubezpieczyciela lub towarzystwa funduszy albo zobaczy� co my�l� na jej temat inni? Albo zapyta� czy warto oszcz�dza� na dodatkow� emerytur�? Zajrzyj na stron� „Subiektywnie o finansach” w Facebooku , zarejestruj si� jako fan blogu i we� udzia� w dyskusji. Mo�esz te� zg�osi� w�asny temat, opowiedzie� co Ci� spotka�o przy okienku w banku b�d� u agenta w firmie ubezpieczeniowej lub zapyta� mnie o rad�: "panie redaktorze, jak �y�?" :-). Zapraszam! A na dobry pocz�tek rozmowy przyk�ad najbardziej go�cinnego banku tej zimy :-)

�wi�tujemy Walentynki: ile kto ma seksu za przeci�tn� pensj�? A ile za Big Maca?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 14 Feb 2012 00:29:09 +0100

Sponsorem dzisiejszego odcinka „Subiektywnie o finansach” jest literka „M”. M jak mi�o��. Ale nie b�dzie ani s�owa o trzymaniu si� na r�czk�, romantycznych zar�czynach w blasku ksi�yca, ani o go��bkach gruchaj�cych na �aweczce w centrum handlowym (pisz�, �e w centrum handlowym, bo w parku - a tam grucha si� najcz�ciej - przy obecnej aurze go��bkom zmarz�yby ty�ki). Nie przepadam za kochaniem na komend�, kupowaniem r� na komend�, wizytowaniem sklep�w z erotyczn� bielizn� na komend� (no, w zasadzie to ostatnie mog� robi� te� na komend�), wi�c dzi�, przy Walentynkach, b�dzie w blogu o nieco innej mi�o�ci, ni� pisz� tego dnia w innych mediach. B�dzie o mi�o�ci... p�atnej. Tej, kt�ra ostatnio przesta�a by� dobr� wym�wk� w bliskim kontakcie trzeciego stopnia z urz�dnikiem skarbowym. Bo - nie wiem czy s�yszeli�cie - przy kontroli nie udokumentowanych dochod�w nie mo�na ju� powiedzie�, �e pochodz� one z w�asnego nierz�du. W skarb�wce niestety zapytaj� o list� klient�w. Ciekawe tylko kt�ra prostytutka (lub m�ski prostytutek) legitymuje swoich klient�w? I tak po micie szwajcarskiej konserwatywnej bankowo�ci pad� mit dyskretnych us�ug seksualnych. W tym kraju nie ostanie si� �adna �wi�to�� :-))). A zanim przejdziemy do twardych, by nie powiedzie� sztywnych, fakt�w - pomys� na Walentynki rodem z Rosji :-)

Tak, moi drodzy, z okazji Walentynek postanowi�em by� szata�sko wr�cz dowcipny sprawdzi� ile realnie warta jest p�atna mi�o�� w r�nych krajach. W przeliczeniu na �rednie zarobki obywateli, a potem na... sztandarowy wyr�b koncernu McDonald’s - Big Maca. Robi si� ciekawie, prawda? B�d� te� romantyczne przerywniki muzyczne, ale to jedyne romantyczne akcenty tego wpisu :-). Do rzeczy: niestety nie sta� mnie by�o na reporta� uczestnicz�cy, wi�c w poszukiwaniu cennik�w p�atnych us�ug seksualnych z konieczno�ci opar�em si� na informacjach z internetu. A wi�c poni�sze wiadomo�ci traktujcie wi�c z lekkim przymru�eniem lewego oka. :-). A z danych w netu - na szcz�cie jest kilka stron typu Prostitution Guide ;-) - wynika, �e w takiej np. Australii godzina p�atnego seksu w klubie erotycznym (bo nie wiem czy tam w og�le wyst�puje instytucja „tir�wki”, d�ugo by musia�a taka dziewczyna czeka� na jaki� pojazd, pr�dzej kangura by spotka�a) kosztuje 150 AUS (czyli dolar�w australijskich), w Brazylii 90 BRL (to brazylijski real, wart jest jakie� 0,45 EUR), w Kanadzie 200 CAD (czyli tamtejszych dolar�w, co przek�ada si� na 150 EUR), na Kostaryce, a podobno to najszcz�liwszy kraj na �wiecie, n�dzne 50 USD (jakie� 40 EUR), w Japonii 5000 JPY (jakie� 50 EUR), za� w USA - ale to chyba musz� by� jakie� zawy�one dane - a� 170 USD (nieca�e 130 EUR).

Przejd�my do bli�szej zagranicy. W rozpadaj�cej si� �rednio raz w miesi�cu Belgii godzina p�atnego seksu kosztuje 70 EUR, co w prze�o�eniu na roczny doch�d obywatela w tym kraju (na r�k� 23.400 EUR w 2010 r., �wie�szych danych niestety nie znalaz�em) przek�ada si� na realn� warto�� nabywcz� seksu w wysoko�ci 334 godzin rocznie . �redniawo. Udajmy si� wi�c na bogat� p�noc. W Danii godzina w klubie erotycznym to koszt 1000 DKK (du�skich koron, w przeliczaniu 130 EUR), co przy rocznych zarobkach obywatela tego kraju w wysoko�ci 28.612 EUR daje 220 godzin przyjemno�ci . W Finlandii s� pokrzywdzeni, bo cho� le�� bardziej na p�nocy i bardziej doskwiera im depresja, to seks jest u nich relatywnie dro�szy - co prawda godzina jest tylko po 120 EUR, ale przy zarobkach 25.618 EUR sta� ich raptem na 213 godzin . O Norweg�w nawet nie pytam, bo p�ac� za godzin� z pani� (lub panem je�li m�wimy o Norwegu p�ci pi�knej :-)) lekkich obyczaj�w jak za zbo�e (130 EUR), wi�c wy�ej 215 godzin nie podskocz�. Czas na romantyczny przerywnik muzyczny, zwany przez niekt�rych prezenter�w interlud� :-)

Czas odwiedzi� kraje naszego regionu Europy. A tu bieda a� piszczy. W Estonii godzina pracy kobiety lub ch�opaka lekkich obyczaj�w jest wyceniana na 55 EUR, co w por�wnaniu z przeci�tnym rocznym dochodem obywatela (7892 EUR) oznacza, �e sta� go na n�dzne 143 godziny . U bratanka-Orbana jest lepiej. Na W�grzech godzina clubbingu w wersji hard kosztuje pono� 10.000-12.000 HUF (35-40 EUR), co w wersji optymistycznej oznacza, �e przy rocznych zarobkach na r�k� w wysoko�ci 5734 EUR przeci�tnego W�gra sta� na 163 godziny uciech . Na tym tle Polska nie wygl�da �le. Za godzin� w towarzystwie pani lub pana gwarantuj�cych p�atn� mi�o�� w lokalu (a nie pod drzewkiem lub przy autostradzie) p�aci si� nad Wis�� jakie� 200 PLN, czyli 45 EUR.� A �e zarabiamy rocznie przeci�tnie 7180 EUR, to mo�emy sobie pozwoli� na 160 godzin wyp�acanych w seksie .

A co s�ycha� w bogatych krajach Unii? Ci to maj� dobrze... W Niemczech godzina pracy na rzecz rozkoszy klienta jest warta podobno tylko 50 EUR (potwierdzacie? bo co� mi tu nie gra), co przy rocznym dochodzie przeci�tnego Niemca - a� 25.167 EUR - przek�ada si� na 503 godziny us�ugi erotycznej . We W�oszech mi�o�nicy p�atnego seksu maj� troszk� przer�bane - podobno musz� p�aci� po 100 EUR, a zarobki maj� mniejsze od niemieckich - 18.509 EUR rocznie. A� mi si� nie chce wierzy�, �eby w niedawnym kr�lestwie Berlusconiego by�o a� tak drogie bunga-bunga. A co s�ycha� w amsterdamskiej Dzielnicy Czerwonych Latarni? Taki Holender jest bogaty - 27.057 EUR rocznego dochodu na r�k� - ale za godzin� seksu w lokalu us�ugowym p�aci podobno 80 EUR, wi�c sta� go na mniej, ni� Niemca (bo na 337 godzin), ale na wi�cej, ni� W�ocha. No i na koniec zajrzyjmy w Alpy, a dok�adniej do bogatej Szwajcarii, w kt�rej godzina uciech nie jest a� tak droga, jak mog�aby by�, bo kosztuje 80 CHF, czyli jakie� 65 EUR. My�l�, �e przy tych cenach i przy zarobkach Szwajcar�w (37.876 EUR rocznie na r�si�) nie tylko ich kurs wymiany do euro jest sztywny, niczym pal Azji . Bo wynagrodzenie takiego Szwajcara daje mu szans� na 582 godziny nieprzerwanej sztywno�ci. Nie zazdro�cimy, bo kto by to wytrzyma�? Bez interludy na pewno nie da�oby rady :-)

Mamy wi�c ju� przegl�d warto�ci nabywczej naszych pensji w cenach seksu. W krajach �rodkowej Europy, na dorobku, roczny doch�d netto starcza przeci�tnemu obywatelowi na jakie� 140-160 godzin p�atnego seksu w przyzwoitych warunkach. W zimnej, ale bogatej Skandynawii jest to ju� jakie� 220 godzin przyjemno�ci za roczn� pensj� (du�o zarabiaj�, ale seks drogi u nich jak cholera), a w najbogatszych krajach Europy zarabiaj� rocznie na 500-600 godzin p�atnego seksu . W sumie dobrze te� maj� tacy Belgowie, Holendrzy i mieszka�cy kraj�w o podobnej szeroko�ci geograficznej - sta� ich rocznie na 330-340 godzin p�atnego seksu . Tyle liczenia i tak banalne wnioski :-). Pewnie gdyby liczy� zamiast sekso-godzin np. restauracjo-godziny albo hotelo-godziny, to wysz�oby to samo :-). Powtarzam przeto jeszcze raz: dane mog� by� nieprecyzyjne, bo redakcja z przyczyn nieokre�lonych nie wys�a�a mnie na study tour.� A na koniec chc� Wam zaserwowa� jeszcze jedno smakowite por�wnanie. Ot� za cen� jednego Big Maca z lokalnej restauracji McDonald's (8,1 PLN) - a pisz� to posi�kuj�c si� s�ynnym indeksem Big Mac na 2011 r. - Polak mo�e mie� 2,5 minuty p�atnego seksu . Mieszkaniec Danii - tylko nieca�e 2 minuty . Ale za to Szwajcar (p�aci 5 EUR) - ju� 4,6 minuty . Na Walentynki i nie tylko �ycz� Wam jak najmniej Big Mac’�w i jak najwi�cej szata�skiego seksu. Tylko nie nazywajcie dzieci, kt�re dzi� poczniecie, Walentymi lub Walentynami. Bo prawdziwa Walentyna by�a tylko jedna - Tiereszkowa :-))

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutowa� o ofercie swojego banku lub zobaczy� co my�l� na jej temat inni? Albo zapyta� czy warto uciec do konkurencji? Zajrzyj na stron� „Subiektywnie o finansach” w Facebooku , zarejestruj si� jako fan blogu i we� udzia� w dyskusji. Mo�esz te� zg�osi� w�asny temat, opowiedzie� co Ci� spotka�o w banku lub zapyta� mnie o rad�. Zapraszam!

SUBIEKTYWNIE O RESTAURACJI BEZ CEN W MENU: Blog „Subiektywnie o finansach” to nie tylko opowie�ci o pieni�dzach trzymanych w banku, firmie ubezpieczeniowej, czy funduszu inwestycyjnym. Albo tych po�yczonych od banku w formie kredytu. Znajdziesz tu r�wnie� ciekawostki dotycz�ce swojego portfela. Ostatnio hitem internetu by� felieton o warszawskim restauratorze, kt�ry postanowi� usun�� z menu ceny. Ka�dy mo�e naje�� si� do syta i zap�aci� tyle, ile uwa�a za stosowne. Czy to si� mo�e uda� w kraju, w kt�rym jest najwi�kszy w Europie wska�nik kradzie�y w sklepach? Sam oce� i skomentuj!

SUBIEKTYWNO�� POMO�E WYBRA� LIDER�W BANKOWO�CI! Autor blogu „Subiektywnie o finansach” ma zaszczyt uczestniczy� w kapitule konkursu „Liderzy �wiata Bankowo�ci” . Kapitu�a pod przewodnictwem nestora bankowc�w J�zefa Wancera wybierze laureat�w i wr�czy nagrody podczas „Polskiego Kongresu Gospodarczego”, kt�ry odb�dzie si� na pocz�tku marca w Warszawie. Je�li chcia�by� pom�c mi w wyborze najlepszych rzeczy, kt�re wydarzy�y si� w bankowo�ci w 2011 r. i masz jakie� kandydatury, kt�re - Twoim zdaniem - powinienem zg�osi�, to zapraszam! Napisz do mnie: maciej.samcik@gazeta.pl

SUBIEKTYWNO�� BYWA RELIGIJNA! Autor blogu „Subiektywnie o finansach” go�ci w r�nych miejscach, nie wy��czaj�c... program�w religijnych. W pi�tym odcinku autorskiego programu ks. Kazimierza Sowy pt. „Etyka w biznesie” w „Religia TV” - opary subiektywno�ci ukaza�y si� w rozmowie z bankowcem Mariuszem Grendowiczem. Zapraszam do obejrzenia i dyskusji o tym czy bankowo�� mo�e by� etyczna. Komentujcie i recenzujcie! Link do zapisu programu „Etyka w biznesie” o bankowo�ci - znajdziecie tutaj .

UDANY ROK SUBIEKTYWNO�CI. Chc� Wam podzi�kowa� za 2011 r. To jeden z najpopularniejszych blog�w finansowych w Polsce. W 2011 r. klikn�li�cie jego notki 4.303.690 razy . Ta liczba nie uwzgl�dnia os�b czytaj�cych blog za pomoc� czytnik�w RSS. W zesz�ym roku - m.in. za ten blog - mia�em zaszczyt odebra� na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie nagrod� im. Eugeniusza Kwiatkowskiego , za� miesi�cznik „Press” og�osi� , �e „ Subiektywnie o finansach” to drugi najlepszy blog dziennikarski w Polsce. W zesz�ym roku ukaza�o si� ok. 380 notek, za� liczba Waszych komentarzy przekroczy�a ju� 10.000. Subiektywno�� jest te� coraz popularniejsza w Facebooku, liczba fan�w strony blogu wynosi ponad 9000 os�b. Jeszcze raz dzi�kuj� i mam nadziej�, ze w 2012 r. te� Wam si� na co� przydam. Oto kilka rad dotycz�cych domowego bud�etu w kryzysowych czasach

Bank pod r�owym portfelikiem, czyli jak przeprosi� klienta tak, by go wkurzy�

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 13 Feb 2012 07:56:28 +0100

Ka�demu bankowi zdarzy si� czasami pope�ni� b��d. Nie robi ich tylko ten, co nic nie robi. Jakkolwiek przekr�j mojej tfurczo�ci w tym blogu sugeruje, �e wyrozumia�y jestem tylko dla swoich b��d�w, to wcale nie jest tak, jak my�licie. Jestem najbardziej wybaczaj�cym samcem oraz dziennikarzem finansowym w �wiecie. :-) Naprawd�! I dlatego dzi� w blogu o wybaczaniu w�a�nie. Ale o wybaczaniu „klientowskim”, kt�re jest uzale�nione od tego jak �adnie bank przeprosi za b��d. Niestety, m�j czytelnik zosta� przeproszony w taki spos�b, �e zosta� tym faktem tylko rozjuszony. Kiepska sprawa. Pewnie umieracie z ciekawo�ci w jaki spos�b bank przeprasza�, skoro klienta nie tylko nie udobrucha�, ale nawet wr�cz przeciwnie?

„ Odwiedzaj�c stron� www.gazeta.pl zdarza mi si� czyta� Pana wpisy na blogu. Do niedawna by�a to tylko czysta rozrywka, poniewa� moje kontakty z bankami by�y sporadyczne. Korzystaj�c z bankowo�ci internetowej mia�em poczucie �e panuj� nad sytuacj�. Wydaje si� wi�c, ze maj�c dobre do�wiadczenia z obs�ug� internetow� swojego konta osobistego i oszcz�dno�ciowego, powinienem by� szcz�liwy i zadowolony, korzystaj�c zdalnie z us�ug Open Finance. Irytuje mnie jedynie czas oczekiwania na po��czenie z konsultantem telefonicznym. Ale ostatnio moje zdanie o Open Online, internetowym serwisie Open Finance, nieco si� zmieni�o. Kilka dni temu min�� termin wa�no�ci kilku moich lokat. Zwykle pieni�dze trafia�y na ROR tego samego dnia, a ja dokonywa�em odpowiednich przelew�w na nowe lokaty. Tym razem w czwartek skontaktowa� si� ze mn� konsultant, kt�ry pr�bowa� nam�wi� mnie do ulokowania moich pieni�dzy na d�u�szy okres. Pozosta�em przy swoim zdaniu. Konsultant zaproponowa� wi�c tylko pomoc w tzw. zrolowaniu lokat. Zgodzi�em si�, bo teoretycznie z pomoc� konsultanta zako�czenie starych i za�o�enie nowych lokat powinno by� sprawniejsze.

Prosz� sobie wyobrazi� moje zdziwienie, gdy loguj�c si� na stron� Open Online stwierdzi�em, ze stare lokaty zosta�y zlikwidowane, nowe nie zosta�y za�o�one, a pieni�dze nie powr�ci�y na moje konto. Po kilku dniach us�ysza�em, ze j wszystko si� wyja�ni i skontaktuje si� ze mn� m�j opiekun. Ten pr�bowa� mnie uspokaja�, podaj�c przyk�ad swojego kolegi, kt�rego pieni�dze znikn�y na kilka dni, ale p�niej lokaty zosta�y jednak za�o�one i to z wsteczn� dat�. Irytuj�ce by�o to, �e za ka�dym razem rozmawia�em z inn� osob�. Po tygodniu na moim koncie pojawi�a si� stosowna kwota, a w Open Finance zosta�y za�o�one nowe lokaty. Jednak ich saldo wynosi�o tyle samo co tydzie� wcze�niej, bez odsetek za pi�� dni. Z�o�y�em kolejn� reklamacj� (telefonicznie i e-mailowo), ��daj�c rekompensaty za straty. Gdy otrzyma�em telefon z przeprosinami i z informacj�, �e Open Finance wysy�a do mnie upominek, poczu�em si� troch� lepiej. Jednak gdy otworzy�em przesy�k� z Open Finance i moim oczom ukaza� si� w�tpliwej urody r�owy portfel, miarka si� przebra�a.

Poinformowa�em Open Finance, ze skoro kusz� nowych klient�w upominkami takimi jak iPhone, konsole do gier, nawigacje samochodowe, to r�wnie dobrze mog� postara� si� zatrzyma� swojego sta�ego klienta jednym z takich upomink�w. Nie wiem czy moje reklamacje co� zmieni�, ale my�l� �e zdj�cie r�owego portfela mo�e by� ciekawym akcentem w Pana blogu ” - ko�czy swoj� opowie�� czytelnik.

A ja musz� po��czy� si� z nim w b�lu. Niby mo�na si� u�miechn�� i powiedzie�, �e czytelnik te� ma troszk� nier�wno pod sufitem, ��daj�c konsoli w zamian za straty moralne za pi�� dni (tu nie Ameryka, przynajmniej na razie), ale w jednym na pewno ma racj�. Ci, kt�rzy mnie dobrze znaj�, wiedz�, �e nie przepadam za r�owym kolorem. Zw�aszcza w m�skim kontek�cie. I chyba wi�kszo�� facet�w nie przepada. Z r�owych rzeczy lubi� tylko „R�ow� seri�” i gdyby Open Finance wys�a� mi w prezencie r�owy portfelik, to chyba te� rozni�s�bym ich na strz�py :-))). Kochani! Prosz� zapami�tajcie t� wa�n� rzecz: je�li chcecie zrobi� facetowi prezent, unikajcie r�owych portfeli, bo to si� mo�e naprawd� �le sko�czy�. Wi�kszo�� zareaguje tak, jak m�j czytelnik. :-). Ale jak chcecie sprawdzi� czy m�j czytelnik naprawd� Was nienawidzi, to... wy�lijcie mu r�owego iPhone’a :-). Je�li prezent wr�ci, to znaczy, �e nienawi�� klienta jest naprawd� wielka :-). A tak ju� pisz�c powa�niej, to Open zachowa� si� niemal wzorcowo. Zawali�, przeprosi�, wys�a� upominek. K�opot w tym, �e... r�owy. Kurde... r�owy!!!.�

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutowa� o ofercie swojego banku, ubezpieczyciela lub biura maklerskiego? Zobaczy� co my�l� na ich temat inni? Albo zapyta� czy warto uciec do konkurencji? Zajrzyj na stron� „Subiektywnie o finansach” w Facebooku , zarejestruj si� jako fan blogu i we� udzia� w dyskusji. Mo�esz te� zg�osi� w�asny temat, opowiedzie� co Ci� spotka�o lub zapyta� mnie o rad�.

TYLKO W BLOGU: WSTYDLIWA PRZEGRANA BANKU W S�DZIE. �Urz�d Ochrony Konkurencji i Konsument�w wygra� presti�owy b�j z BRE Bankiem. Rzecz dotyczy pozwu UOKiK przeciwko bankowi jeszcze z marca 2009 r. Sprawa przesz�a przez wszystkie instancje (apelacj�, kasacj�) i sko�czy si� wpisaniem do rejestru klauzul niedozwolonych zapisu pozwalaj�cego bankowi na dowolne kszta�towanie oprocentowania kredyt�w. Sprawd� czy Twojego kredytu ta sprawa te� dotyczy!

Wstydliwa pora�ka banku w s�dzie. Tysi�ce kredyt�w z nielegalnymi zapisami?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Sat, 11 Feb 2012 08:31:30 +0100

�ycie toczy si� szybko. Kilka dni temu pisa�em o ostatecznym zako�czeniu sprawy s�dowej klient�w Banku Sp�dzielczego w Barlinku , kt�rzy z pomoc� pozna�skiego prawnika maj� ju� w d�oni wyroki wszystkich mo�liwych instancji (z S�dem Najwy�szym i S�dem Ochrony Konkurencji i Konsument�w w��cznie), �e bank wpisa� im do umowy kredytowej niezgodne z prawem dyrdyma�y. Przypomn�: chodzi�o o klauzul� o tre�ci: „ Kredyt jest oprocentowany wed�ug zmiennej stopy procentowej, obowi�zuj�cej w okresach, za kt�re naliczane s� odsetki. Wysoko�� ustalonego oprocentowania mo�e ulec zmianie w przypadku zmiany o co najmniej 0,25% punktu procentowego jednego z ni�ej wymienionych czynnik�w: stawek WIBOR, stopy procentowej bon�w skarbowych 52-tygodniowych, stopy redyskonta weksli NBP, stopy procentowej kredytu lombardowego, wysoko�ci stopy rezerw obowi�zkowych”. Ufff, zabrak�o tylko �niegu i rozwolnienia. Wed�ug wymiaru sprawiedliwo�ci w umowie nie ma prawa by� okre�le� sugeruj�cych dowolno�� w ustalaniu oprocentowania kredytu. Tak oto na naszych oczach dzieje si� historia...

Ledwie kilka dni po tym wpisie - w pi�tek - czytam na stronie Urz�du Ochrony Konkurencji i Konsument�w takiego newsa: „ S�d apelacyjny potwierdzi� w pi�tek zasadno�� pow�dztwa Prezesa UOKiK o uznanie klauzuli kszta�tuj�cej wysoko�� oprocentowania kredytu za niedozwolon�. Niedozwolone postanowienie by�o stosowane przez BRE Bank w umowach kredyt�w hipotecznych”. Rzecz dotyczy pozwu UOKiK przeciwko bankowi jeszcze z marca 2009 r. Sprawa przesz�a przez wszystkie instancje (apelacj�, kasacj�). Wyrok s�du apelacyjnego oznacza prawdopodobnie ostateczn� wiktori� UOKiK w boju prawnym z BRE Bankiem i oznacza wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych takiego oto zapisu:

„ Stopa procentowa kredytu mo�e ulega� zmianom w okresie trwania umowy w przypadku zmiany co najmniej jednego z nast�puj�cych parametr�w finansowych rynku pieni�nego i kapita�owego: oprocentowania lokat mi�dzybankowych (WIBID/WIBOR) , rentowno�� bon�w skarbowych, obligacji Skarbu Pa�stwa , zmiany st�p procentowych NBP oraz w zakresie wynikaj�cym ze zmiany tych parametr�w ”. W komunikacie UOKiK t�umaczy, �e „ postanowienie to by�o zbyt og�lne i nieprecyzyjne. Dzi�ki temu bank mia� mo�liwo�� kszta�towania wysoko�ci oprocentowania kredytu wed�ug w�asnego uznania.�Pos�u�enie si� sformu�owaniem „mo�e ulega� zmianom w okresie trwania umowy”, powoduje, �e bank mo�e dokonywa� zmiany oprocentowania wed�ug w�asnego uznania i w dowolnie wybranym momencie, a co za tym idzie, jest uprawniony do wprowadzania zmian wysoko�ci oprocentowania w spos�b niekorzystny dla kredytobiorcy. Zdaniem Prezes Urz�du zmiana oprocentowania powinna zale�e� od przes�anek obiektywnych, a nie od subiektywnej decyzji banku ”.

To do�� du�a rzecz dla grupy klient�w BRE Banku, kt�ra mniej lub bardziej aktywnie - i mniej lub bardziej grupowo - walcz� o uznanie za nielegalne zapis�w z um�w kredytowych, kt�re generalnie uzale�niaj� oprocentowanie ich kredyt�w od decyzji zarz�du banku. Co prawda takich zapis�w ju� od dobrych kilku lat bank nie stosuje, ale i tak by�y one w 20.000 kredyt�w, kt�re dzi� bank nazywa „kredytami starego portfela”. BRE przez ca�y czas d��y do zamkni�cia sprawy, proponuj�c klientom aneksy do um�w, zmieniaj�ce spos�b ustalania oprocentowania z „decyzji zarz�du” na LIBOR plus mar��. Jakie� 7500 os�b si� na to zgodzi�o, pozostali walcz�. Prawie tysi�c os�b podpisa� si� pod pozwem grupowym, jest te� w toku troch� spraw indywidualnych (na oko: kilkadziesi�t). Z tych indywidualnych wi�cej chyba wygra� do tej pory BRE (jego prawnicy nieoficjalnie m�wi� o kilkunastu, jednak nie da si� tego zweryfikowa�), ale co najmniej dwa procesy zako�czy�y si� zwyci�stwem Nabitych. Wiem o sprawie w S�dzie Rejonowym dla �odzi-�r�dmie�cie (sygn. akt XVIII C-upr 1902/1 1 oraz o sprawie w S�dzie Okr�gowym w �odzi (sygn. akt III Ca 1207/11). W pierwszym przypadku klient wygra� w pierwszej instancji, w drugim - ju� w apelacji. Moja nagroda za dzielno�� dla Was to ten, znany Wam ju� z blogu przeb�j:

Zwyci�stwo UOKiK w s�dzie dwie rzeczy oznacza i jednej nie oznacza :-). Po pierwsze oznacza, �e nie mo�na ju� pisa� i m�wi�, i� klienci buntuj� si� przeciwko nieprecyzyjnym klauzulom, ale �aden s�d nie uzna� ich nielegalno�ci. Ot� uzna� i obci��a to sumienie bankowc�w, kt�rzy takie klauzule do um�w wpisywali. By� mo�e kiedy� obci��y te� ich kiesze� (je�li prze�o�y si� na uznane przez s�d roszczenia odszkodowawcze). Po drugie wpisanie do rejestru klauzul niedozwolonych tej, o kt�r� szed� sp�r UOKiK z BRE otwiera drog� klientom innych bank�w do renegocjacji warunk�w um�w lub spor�w s�dowych. Klauzula zakwestionowana przez UOKiK by�a swego czasu do�� popularna w bankach. Maj�c w r�ku pi�tkowy wyrok s�du i klauzul� identyczn� - lub cho�by bardzo podobn� - we w�asnej umowie, mo�na pr�bowa� sporo zdzia�a�.

A czego pi�tkowe orzeczenie nie oznacza? Ano nie oznacza, �e UOKiK wywalczy� w s�dzie zwyci�stwo dla Nabitych. Klauzula, kt�r� oprotestowali Nabici jest jednak inna, ni� ta, kt�ra by�a przedmiotem walki UOKiK-u z bankiem. Klauzula, o kt�r� idzie b�j w ramach pozwu zbiorowego i wi�kszo�ci proces�w indywidualnych brzmi: „ Zmiana wysoko�ci oprocentowania Kredytu mo�e nast�pi� w przypadku zmiany stopy referencyjnej okre�lonej dla danej waluty oraz zmiany parametr�w finansowych rynku pieni�nego i kapita�owego w kraju (lub kraj�w zrzeszonych w Unii Europejskiej), kt�rego waluta jest podstaw� waloryzacji ”. A wi�c po pierwsze dotyczy innej odmiany kredytu - frankowego, a nie z�otowego - a po drugie ma zupe�nie inne brzmienie. Cho� oczywi�cie nie ma dw�ch zda�, �e zwyci�stwo UOKiK daje te� moralny sukces Nabitym w tym sensie, �e - tak samo zreszt� jak w sprawie z Barlinka - s�d uzna�, i� wpisywanie do um�w sformu�owa� „mo�e ulec zmianie” i podobnych jest niezgodne z prawem.

Wyrok w sprawie UOKiK vs BRE Bank formalnie wi�c dla Nabitych nic nie znaczy, ale mo�e by� wa�nym prognostykiem w ocenie ich szans na zwyci�stwo w s�dzie. Inna sprawa czy to zwyci�stwo b�dzie mia�o wymiar finansowy, czy te� zjedz� ich koszty narzucone przez sprytnych prawnik�w, kt�rzy postanowili na tej sprawie nie�le si� ob�owi�. Pisa�a o tym „Gazeta Sto�eczna”. „ Ka�dy, kto zastanawia si� nad do��czeniem do pozwu, musi dok�adnie policzy�, ile pieni�dzy straci�. Dzi�ki temu, �e do pozwu do��czy� miejski rzecznik konsument�w, sprawa jest zwolniona z koszt�w post�powania s�dowego, ale cz�onkowie grupy musz� zap�aci� honorarium adwokatom z kancelarii „Wierzbowski Eversheds” - ok. 2500 z� za proces w pierwszej instancji, a je�eli bank odwo�a si� i dojdzie do procesu w drugiej instancji - kolejne 1900 z� ”. Nabitym walcz�cym grupowo �ycz�, �eby ich ewentualne zwyci�stwo nie by�o pyrrusowe. Nie lubi� by� t�pym narz�dziem w r�kach prawnik�w, wi�c wiem co by�cie czuli, gdyby tak si� w�a�nie mia�o sta�.

CO TY WIESZ O EKONOMII, CZYLI SUBIEKTYWNO�� SONDUJE . Moi koledzy z dzia�u wideo Gazeta.pl oraz z Wyborcza.biz ruszyli w miasto i zapytali napotkanych na ulicy przechodni�w o znaczenie r�nych poj�� ekonomicznych. Nie uwierzycie jak ciekawe mog� by� skojarzenia z inflacj� lub z OFE. A� si� boj� kolejnych odcink�w :-)

Kolejne przej�cie polskiego banku (prawie) pewne. Uro�nie hiszpa�skie imperium?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 9 Feb 2012 23:48:13 +0100

Wszystkie znaki na niebie i ziemi - oraz informacje od moich jask�ek, kr��cych po Europie - wskazuj� na to, �e og�oszenie sprzeda�y Kredyt Banku przez belgijsk� grup� KBC jest kwesti� godzin. Wed�ug moich wiadomo�ci Belgowie najprawdopodobniej osi�gn�li ju� porozumienie z hiszpa�skim Santanderem. Podobno jego og�oszenie ma nast�pi� do ko�ca tego tygodnia. A wi�c by� mo�e ju� w pi�tek? Ze strz�p�w doniesie� od os�b, kt�re do pewnego momentu uczestniczy�y w negocjacjach wynika, �e Hiszpanie zap�ac� Belgom cz�ciowo �yw� got�wk�, a cz�ciowo akcjami banku BZ WBK, w kt�rym maj� 95% udzia��w. Tym samym Santander upiecze dwie pieczenie na jednym ogniu - przejmie Kredyt Bank i pozb�dzie si� nadmiaru papier�w BZ WBK (nadz�r wymaga, by hiszpa�ski inwestor zszed� z udzia�ami w BZ WBK do 75%).

Je�li te informacje si� potwierdz�, b�dzie to ju� kolejna ogromna akwizycja hiszpa�skiego Santandera, najwi�kszego banku w strefie euro. W 2008 r., czyli w pierwszej ods�onie kryzysu Hiszpanie - kt�rzy wcze�niej weszli tu przejmuj�c samochodowego po�rednika finansowego PTF - po�kn�li polskie operacje AIG Banku. Amerykanie byli na skraju bankructwa i musieli pozby� si� wi�kszo�ci zagranicznych inwestycji. Potem Santander zasadzi� si� na BZ WBK, w kt�rym g��wnym inwestorem by�a irlandzka grupa AIB, zmuszona przez rz�d do sprzedania swej polskiej per�y w koronie. Hiszpanie negocjowali ostro, wiele wskazuje, �e grali nie do ko�ca uczciwie , ale... cel u�wi�ca �rodki. Pokonali PKO BP i BNP Paribas, p�ac�c za BZ WBK astronomicznie wysok� cen� 2,3 mld euro. A teraz przyszed� czas na Kredyt Bank, kt�ry z kolei musi sprzeda� KBC, r�wnie� pod naciskiem w�asnego rz�du i Komisji Europejskiej, czyli instytucji wyk�adaj�cych pieni�dze na jego ratowanie. Ale na ratowanie nie przed Mannem. Ani przed Matern� :-).

Z nieoficjalnych doniesie� od os�b zbli�onych do transakcji wynika, �e dogadywanie sprzeda�y Kredyt Banku przypomina�o brazylijsk� telenowel�, w kt�rej mn�stwo jest zwrot�w akcji, ale na koniec wszystko wraca do punktu wyj�cia. Najpierw Belgowie, na poz�r lekkomy�lnie, przyznali Santanderowi wy��czno�� negocjacyjn�, w og�le nie rozpisuj�c przetargu. Mo�e mieli racj� i woleli i�� na pewniaka, ni� skompromitowa� si� jak portugalskie BCP Millennium ? Portugalczycy zorganizowali konkurs na sprzeda� Banku Millennium, a potem chy�kiem si� z niego wycofali, bo ch�tnych by�o jak na lekarstwo. Ale w grze o Kredyt Bank Santander nie doceni� wyci�gni�tej r�ki i z�o�y� bardzo nisk� ofert�, widz�c �e Belgowie s� pod �cian�. Da� nie tylko ma�o pieni�dzy (pono� 600-700 mln euro), ale jeszcze za��da� od KBC, by zapewni�o przez kilka najbli�szych lat finansowanie portfela kredyt�w frankowych Kredyt Banku (czyli po prostu Belgowie musieliby sami kupowa� franki na rynku , p�ac�c za nie jak za zbo�e).

Czytaj te�: Kl�ska HSBC w Polsce powinna by� nauczk� dla Santandera

KBC by�o pod �cian�, ale wyrwa�o si� ze �miertelnego u�cisku, kiedy Belgom uda�o si� �wietnie sprzeda� niemieckiemu Talanxowi inn� polsk� inwestycj� - firm� ubezpieczeniow� Warta. Gdy w kasie znalaz�o si� ponad 700 mln euro, ci�nienie z szef�w KBC zesz�o i natychmiast wys�ali pewnych siebie Hiszpan�w na przys�owiowe drzewo. Negocjacje wydawa�y si� zerwane. Wtedy to Santander musia� pokornie wr�ci� do KBC i poprawi� ofert�. Poprawi� j� na tyle, �e Belgowie najprawdopodobniej zgodzili si� przyj�� w rozliczeniu troch� akcji BZ WBK, zamiast �ywej got�wki. Jaka mo�e by� warto�� transakcji? Tego dowiemy si� niebawem - je�li si� potwierdzi, �e deal jest uzgodniony. Jedno jest pewne - Hiszpanie raczej drugi raz by nie przep�acili. Ich sytuacja finansowa nie jest z�a, ale nie mog� sobie pozwoli� na kolejn� przeszacowan� inwestycj�. Zakup BZ WBK by� tak drogi, �e Hiszpanie, nie bacz�c na zalecenia polskiego nadzoru, od razu zacz�li przymierza� si� do pobrania z polskiego banku dywidendy. W tym celu �ci�gn�li do Polski Chucka Norrisa. On niczego si� nie boi, jest straszniejszy nawet od Banderasa. Boski Antonio nie zdo�a� nastraszy� nawet Andrzeja Jakubiaka z KNF, kt�remu za bardzo spodoba�o si� pozowanie na macho .

Architektem budowy pot�gi Santandera w Polsce jest niejaki Andrea Orcel , kt�ry prowadzi od lat akwizycje prezesa hiszpa�skiego banku Emilio Botina. I wyniki jego prac s� rzeczywi�cie imponuj�ce. Je�li rzeczywi�cie dojdzie do og�oszenia zakupu Kredyt Banku przez Hiszpan�w, to Santander stanie si� trzeci� najpot�niejsz� si�� w polskiej bran�y bankowej. Po przej�ciu AIG Banku mia� 7 mld z� aktyw�w w naszym kraju, potem do�o�y� 59 mld z� aktyw�w BZ WBK, a teraz mia�by jeszcze pod swoj� piecz� 43 mld z� aktyw�w Kredyt Banku. W sumie - 109 mld z�. Znacznie wi�cej ni� dotychczasowa „trzecia si�a”, czyli grupa BRE (ma 98 mld z� aktyw�w). Pot�niejszy jest tylko PKO BP (ok. 190 mld z�) oraz Bank Pekao (144 mld z�). Hiszpanie b�d� pewnie potrzebowali dw�ch-trzech lat na zintegrowanie swojego biznesu w Polsce, ale jak ju� to zrobi�, oba PKO powinny mie� si� na baczno�ci.

B�dziemy wi�c mieli na rynku cztery pot�ne grupy bankowe, z kt�rych ka�da b�dzie mia�a ponad 100 mld z� aktyw�w - PKO BP, Bank Pekao (w�oska grupa UniCredit), Santander i BRE. W bardzo trudnej sytuacji znajd� si� ci, kt�rzy dzi� z trudem trzymaj� si� za liderami, a wi�c ING, Citi Handlowy, Bank Millennium, Getin i Raiffeisen (po po�kni�ciu Polbanku) . Rozp�dzaj�cy si� giganci b�d� zwi�kszali dystans do �redniak�w tak, jak dzieje si� to na najbardziej rozwini�tych rynkach Zachodu. We W�oszech, Francji, Niemczech s� trzy-cztery wielkie banki i troch� drobnicy oraz kilka �rednich bank�w specjalistycznych. U nas pewnie b�dzie za kilka lat podobnie. To �le dla klient�w, bo konkurencja mi�dzy bankami si� zmniejszy i ceny us�ug wzrosn�. B�dzie tak:

Je�li sprawdzi si� scenariusz zak�adaj�cy sprzeda� BRE Banku przez niemiecki Commerzbank, b�dzie to bodaj ostatnia okazja dla zagranicznych inwestor�w, by „za�apa� si�” do czo��wki przed dokumentnym „zabetonowaniem” rynku przez najpot�niejszych. S�ysza�em, �e w podr�y po Polsce sojusznik�w do wsp�lnej akcji p�j�cia „na Niemca” szukali ostatni prezesi BNP Paribas. Ten francuski bank oraz austriacki Raiffeisen s� dla mnie potencjalnymi kandydatami na „czwartego do bryd�a”, je�li oka�e si�, �e nie mo�e ju� nim by� niemiecki Commerzbank.

Inflacja? "Jaki� spadek? Ruina?" Co to w�a�ciwie jest?

OFE? To fundusze, ale... "r�nie si� staraj�"

Bolesna przygoda z po�yczkami spo�eczno�ciowymi, czyli kokosowy jubileusz

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 9 Feb 2012 15:01:32 +0100

Firma Kokos.pl wys�anym niedawno komunikatem prasowym u�wiadomi�a mi, �e rynek po�yczek spo�eczno�ciowych w Polsce ma ju� bite cztery lata. Sporo, a pewnie z po�owa tego czasu to by� okres burz i napor�w oraz r�nych zawirowa�. Du�e firmy dzia�aj�ce na tym rynku bankrutowa�y, zwija�y si�, ��czy�y z innymi...� Znikn�� m.in. Monetto.pl, niemiecki gigant Smava zosta� wykupiony przez krajowego konkurenta, ale od jakich� dw�ch lat na rynku panuje ma�a stabilizacja, dzi�ki kt�rej platformy u�atwiaj�ce po�redniczenie mi�dzy posiadaczami got�wki a lud�mi w potrzebie mog� powoli budo9wa� wiarygodno�� . I chyba jako-tako to wychodzi, bo wed�ug wylicze� Kokos.pl przez cztery lata obecno�ci po�yczek spo�eczno�ciowych w Polsce przez platformy tego typu przep�yn�o ju� 130 milion�w z�otych.

Kokos.pl - kt�rego w�a�cicielem jest znana w �wiatku finansowym sp�ka Blue Media, ta sama kt�ra uruchomi�a niezale�ny od KIR system przelew�w natychmiastowych - chwali si�, �e w ci�gu czterech lat dzia�alno�ci przyci�gn�� ponad 180.000 u�ytkownik�w (zar�wno po�yczkobiorc�w, jak i inwestor�w). Najbardziej wnikliwi czytelnicy blogu „Subiektywnie o Finansach” zapewne wiedz�, �e jestem jednym z nich. Dwa lata temu za�o�y�em konto w serwisie Kokos.pl i postanowi�em przetestowa� ide� po�yczek spo�eczno�ciowych, zwanych dumnie social lending. Przyznam si� Wam bez bicia, �e akurat w moim przypadku jest to do�wiadczenie bolesne, a dotkliwe uczucie bole�ci wynika zapewne z ma�ego do�wiadczenia inwestora oraz zbyt ograniczonej dywersyfikacji aktyw�w. Czyli: jak w �yciu, jak w �yciu...

Kokos podaje, �e �rednia sp�acalno�� rat po�yczek zaci�gni�tych za pomoc� jego serwisu waha si� mi�dzy 92%, a 100%. Za� zyski inwestor�w oscyluj� najcz�ciej w granicach mi�dzy 12%, a 24%. Przyznam szczerze, �e w moim przypadku niestety te liczby si� nie sprawdzaj�. Obecno�� na rynku po�yczek spo�eczno�ciowych jako inwestora p�ki co przynosi mi wi�cej strat, ni� korzy�ci. Udzieli�em bowiem trzech po�yczek, na kwot� w sumie 700 z�. Oprocentowanie dw�ch, kt�re nie zosta�y jeszcze sp�acone, wynosi 19% i 31%. Pierwsza jest sp�acana mniej wi�cej terminowo (z pewnym op�nieniem), druga nie jest sp�acana w og�le (z powrotem dosta�em raptem pi�� z 12 rat). P�ki co z moich 700 z� dosta�em z powrotem 508 z�, za� je�li druga z po�yczek, w kt�r� zainwestowa�em, si� nie „zepsuje”, moja ponad dwuletnia przygoda z Kokosem.pl sko�czy si� strat� 105 z� z zainwestowanych 700 z�. A do tego jeszcze powinienem doliczy� koszty wynikaj�ce z weryfikacji mojej wiarygodno�ci w r�nych BIK-ach, firmach telekomunikacyjnych, bankach, za kt�r� Kokos.pl pobra� chyba ze 30 z�. C�, mia�em w tym czasie du�o lepsze inwestycje (cho� mia�em te� gorsze).

Ale mo�e nie powinienem ko�czy� z Kokosem, tylko w�a�nie skorzysta� z uzyskanych do�wiadcze� i po�ycza� ludziom dalej, nie pope�niaj�c ponownie tych samych b��d�w? Tak naprawd� wystarczy porz�dnie prze�wietli� w internecie po�yczkobiorc� (pomo�e wujek Google: czasem nazwa po�yczkobiorcy wiele m�wi...) oraz nie ufa� partnerowi, kt�ry po�ycza najpierw na kr�tko, a potem - korzystaj�c ze zbudowanej wiarygodno�ci - zg�asza si� jeszcze raz po po�yczk� na d�u�szy termin (jest prawdopodobie�stwo, �e ta poprzednia po�yczka by�a tylko na podpuch�). A przede wszystkim budowa� portfel z wielu ma�ych po�yczek, najlepiej kilkunastu.

Inwestycja w Kokos.pl nie by�a du�a pozycj� w moim prywatnym portfelu inwestycyjnym. Ba, by�a jego mikroskopijn� cz�ci�. Ale gdybym chcia� zainwestowa� naprawd� sporo, np. kilkana�cie tysi�cy z�otych (a to minimalna warto��, od kt�rej rzecz przesta�aby by� tylko nieszkodliwym hobby, a zacz�aby by� profesjonaln� inwestycj�), musia�bym w�o�y� w to zaj�cie nieproporcjonalnie du�o wi�cej uwagi, ni� w inne, por�wnywalne kwotowo inwestycje. Zapraszam do dyskusji tych, kt�rzy z inwestowania na Kokos.pl lub na innych tego typu serwisach dobrze zarabiaj�. Podzielcie si� swoim podej�ciem do tego interesu, opowiedzcie jak to si� robi �eby nie straci� i co radzicie tym, kt�rzy chcieliby ulokowa� swoje mniejsze lub wi�ksze oszcz�dno�ci w taki w�a�nie spos�b. Czy nadszed� ju� czas spo�eczno�ci w finansach?

A Kokos.pl? Po czterech latach uruchamia kredyt p�atniczy, czyli narz�dzie dla inwestor�w, kt�rzy po spe�nieniu kilku warunk�w mog� mogli p�niej pokry� kapita�em swoje obecne inwestycje w Kokos.pl. W serwisie b�dzie te� mo�na zaci�ga� po�yczki konsolidacyjne (nie wierz�, by by�y ta�sze, ni� w banku, z punktu widzenia po�yczaj�cego) �„Uruchamiaj�c Kokos.pl zak�adali�my wprawdzie szybszy wzrost, ale rynek rozwija si� stabilnie. Prawdziwy rozkwit idei social lending w Polsce jeszcze nie nast�pi�, bo wci�� brakuje sprawdzonych po�yczkobiorc�w. Inwestorzy czekaj� z kapita�em, a dobre aukcje ko�cz� si� w kilka minut” - pisze Kokos. �wi�te s�owa. Tego, co najbardziej brakuje temu rynkowi, to dobrych po�yczkobiorc�w. A nie takich, kt�rzy przychodz� do tego typu serwis�w tylko dlatego, �e wszystkie banki ich ju� wyrzuci�y przez okno

Wygrali proces z bankiem o zasady oprocentowania kredytu. Precedens?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Thu, 9 Feb 2012 07:57:28 +0100

Kolejne grupy kredytobiorc�w tzw. starego portfela, sk��conych z BRE Bankiem, zapowiadaj� pozwy s�dowe przeciwko bankowi. Nowych cz�onk�w przyjmuje te� grupa prawie tysi�ca niezadowolonych klient�w BRE, kt�rzy wytoczyli bankowi pozew zbiorowy - to naj�wie�sze niusy z frontu najwi�kszego w polskiej bran�y finansowej protestu konsumenckiego. Kiedy� zapowiada�em, �e Nabici w BRE, cho� wygl�dali bardziej na „rozbitych przez BRE” i pokonanych przez sprytne dzia�ania spec�w od wizerunku banku, odrodz� si� niczym smok wielog�owy . I odradzaj� si�, a tych g��w zaczyna by� wi�cej, ni� by�bym w stanie sobie wyobrazi�.�

Kolejn� g�ow� chce ustawi� smokowi pozna�ski prawnik Tomasz Konieczny, partner w kancelarii „Konieczny, Polak”. Zapowiada on nowe pozwy przeciwko BRE, bo - jak twierdzi - prowadzi kilkadziesi�t spraw klient�w tego banku. „ Trafi� one niebawem do jednego z s�d�w rejonowych w �odzi ” – obiecuje mec. Konieczny. A ma w r�ku nowy argument - wygran� we wszystkich instancjach podobn� spraw� z bankiem sp�dzielczym w Barlinku. Pod koniec zesz�ego roku S�d Najwy�szy potwierdzi�, �e klauzula stosowana w umowach kredytowych przez bank w Barlinku,� nieprecyzyjnie okre�laj�ca oprocentowanie kredytu hipotecznego, jest niezgodna z prawem. S�d Najwy�szy nie przyj�� nawet do rozpoznania skargi prawnik�w banku. A wcze�niej klienci wygrali w s�dzie rejonowym, apelacyjnym i w S�dzie Ochrony Konkurencji i Konsument�w.

„ Sprawa ta ma kolosalne znaczenie nie tylko dla setek os�b pokrzywdzonych polityk� kredytow� banku w Barlinku, ale te� dla klient�w starego portfela BRE, Banku Millennium, Raiffeisena i innych instytucji, kt�re stosowa�y w swoich umowach kredytowych klauzule zmiennego oprocentowania oparte uznaniu banku odwo�uj�cym si� np. do „parametr�w finansowych rynku pieni�nego i kapita�owego ” - uwa�a mec. Konieczny. „ W pisemnym uzasadnieniu postanowienia z 21 grudnia 2011 r. S�d Najwy�szy stwierdzi�, �e postanowienie umowne kredytu bankowego, �e kredytodawca jest uprawniony do zmiany stawek oprocentowania jest bezskuteczne, je�eli w umowie nie okre�lono jednocze�nie konkretnych okoliczno�ci, od kt�rych ta zmiana jest uzale�niona ”

To brzmi mocno. Je�li przyj�� to, co S�d Najwy�szy napisa� w sprawie dotycz�cej klient�w banku sp�dzielczego w Barlinku, to ka�da klauzula dotycz�ca oprocentowania kredytu, kt�ra zawiera cho�by s�owa „ mo�e ulec zmianie ”, jest ju� niezgodna z prawem. „ Nie trzeba mie� wiedzy prawniczej, by stwierdzi�, �e klauzula, za spraw� kt�rej tysi�ce kredytobiorc�w tzw. starego portfela mBanku i MultiBanku zmuszeni s� p�aci� ju� od kilku lat zawy�one odsetki jest jeszcze mniej jednoznaczna ani�eli ta, co do kt�rej S�d Najwy�szy nie mia� cienia w�tpliwo�ci, �e ma charakter niedozwolony, a przez to tak�e niewi��cy konsument�w ” - twierdzi Konieczny. Klauzula autorstwa BRE zawiera r�wnie ma�o klarowny zwrot� „z miana wysoko�ci oprocentowania kredytu mo�e nast�pi� ”. Ale czy jest to zdanie jeszcze bardziej nieprecyzyjne, ni� to rodem z Barlinka? Oce�cie sami, mnie si� wydaje, �e niekoniecznie. „Na bie��co �ledzimy orzecznictwo s�dowe w tym zakresie i ka�dy wyrok dok�adnie analizujemy. Poni�sza klauzula nie jest to�sama z klauzul� stosowan� swego czasu przez BRE Bank i nie podzielamy zarzutu co do jej abuzywno�ci” - napisali mi prawnicy BRE.

Czytaj te�: BRE Bank zn�w proponuje ugod� klientom. LIBOR CHF plus 2,5%

Czy wi�c kolejne zast�py Nabitych - tym razem z chor�gwi „wielkopolskiej” zaatakuj� broni�cych si� w obl�onej twierdzy prawnik�w BRE? Zbuntowani klienci, kt�rych by�o dwa lata temu ok. 20.000 (ale do dzi� mniej wi�cej jedna czwarta z nich podpisa�a ugody z bankiem) chyba coraz bardziej wierz�, �e mog� tu co� ugra�. A nie wszyscy tocz� spory w s�dach indywidualnie, wi�kszo�� dzia�a w ramach z�o�onego w �odzi pozwu grupowego. W zesz�ym tygodniu s�d zamie�ci� w „Gazecie” og�oszenie, z kt�rego wynika, �e do grupy pozywaj�cych, licz�cej prawie tysi�c os�b, mog� do��cza� nowi ch�tni. Termin na do��czenie si� do pozwu up�ywa 31 marca.

Tyle, �e udzia� w pozwie zbiorowym kosztuje i to s�ono. Koszty podsumowali moi koledzy z „Gazety Sto�ecznej” : „ Ka�dy, kto zastanawia si� nad do��czeniem do pozwu, musi dok�adnie policzy�, ile pieni�dzy straci�. Dzi�ki temu, �e do pozwu do��czy� miejski rzecznik konsument�w, sprawa jest zwolniona z koszt�w post�powania s�dowego, ale cz�onkowie grupy musz� zap�aci� honorarium adwokatom z kancelarii „Wierzbowski Eversheds” - ok. 2500 z� za proces w pierwszej instancji, a je�eli bank odwo�a si� i dojdzie do procesu w drugiej instancji - kolejne 1900 z�. Poniewa� apelacja banku wydaje si� pewna, do pozwu op�aca si� do��cza� tylko tym, kt�rzy na zawy�onych ratach stracili wi�cej, ni� 4500 z�”

Czy BRE jest ju� otoczony? Pewnie tak. Czy z tego obl�enia nie ma wyj�cia? Nie jestem taki pewien. Czy mo�na prawnik�w banku „wzi�� g�odem”, czyli zacisn�� pier�cie� okr��enia jeszcze bardziej? Chyba jeszcze za wcze�nie na tak� odpowied�. BRE Bank nie komentuje che�pliwych zapowiedzi, ale z nieoficjalnych ustale� „Gazety” wynika, �e na razie jego prawnicy nie maj� si� czego wstydzi� w potyczkach s�dowych z klientami. Na koncie maj� jedn� przegran� spraw� i kilkana�cie wygranych (cz�� nieprawomocnie). Obu stronom dedykuj� t� pie��, by przyjemniej si� Wam walczy�o. I niech wygra lepszy, czyli ten, kto jest w prawie :-)

Niestety, nie wszyscy maj� tyle szcz�cia co klienci banku w Barlinku. Ostatnio ��dzki oddzia� „Gazety Wyborczej” doni�s� o przegranej jednej z jego czytelniczek, kt�ra domaga�a si� w s�dzie uniewa�nienia umowy kredytu „Alicja”, s�ynnego kredytu hipotecznego PKO BP.� „Alicja” polega�a na tym, �e klient sp�aca� co miesi�c tylko cz�� nale�nych odsetek, a reszt� dopisywano do kapita�u. Raty by�y niskie i nawet osoby o przeci�tnych dochodach mia�y zdolno�� kredytow�. Ale warto�� kredytu co miesi�c ros�a o doliczane odsetki. W latach 1995-2001 bank PKO BP udzieli� 113.000 takich kredyt�w na ponad 4,2 mld z�. Inflacja spada�a jednak wolniej, ni� s�dzili tw�rcy kredytu, i odsetki lawinowo powi�ksza�y kredyt.

Urszula Przygodzka i jej m�� w 1997 r. po�yczyli od banku PKO BP 38.000 z�.� Cho� odda�a bankowi 82.000 z�, to teraz jest winna bankowi a�� 90.000 z�. Po 14 latach sp�acania kredytu! Wytoczy�a bankowi proces. Jej prawnik chcia� przekona� s�d, �e umowa kredytu by�a niewa�na, bo PKO BP wprowadzi� klientk� w b��d, a w samej umowie nie ma element�w wymaganych przez prawo (np. harmonogramu sp�at i daty ko�cowej sp�aty). S�d nie przyzna� racji klientce banku i oddali� jej pozew. „ Kredyt na cele mieszkaniowe z natury jest d�ugoterminowy i te warunki s� w umowie jasno okre�lone. Pow�dka by�a na bie��co informowana przez bank, ile sp�aci�a, ile posz�o na kapita�, a ile na odsetki. Nie mo�na wi�c powiedzie�, �e przez lata by�a oszukiwana. W 1997 r. pow�dki nie by�o sta� na inny kredyt. „Alicja” by�a furtk� dla os�b o niskich dochodach i z za�o�enia sp�ata mia�a trwa� d�ugo ” - napisa� s�d. Jak wida� na za��czonym obrazku, wygrywanie z bankami w s�dach nie jest ani �atwe, ani przyjemne...

Restaurator usun�� ceny z menu. P�acisz ile uwa�asz! Zbankrutuje czy wygra?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Wed, 8 Feb 2012 08:07:33 +0100

Czym musi zas�u�y� restauracja, by znale�� si� na stronach blogu „Subiektywnie o finansach”? Na pewno czym� wyj�tkowym, bo od blog�w kulinarnych ten r�ni si� zasadniczo - nie traktuje o par�wkach w cie�cie, ani o jajecznicy na ma�le. Czasem kto� bywa po lekturze jakiego� wpisu ugotowany, jest tu te� sporo jaj, ale na tym koniec kulinarnych ambicji autora blogu. Pisa�em co prawda o podwodnej restauracji gdzie� na ko�cu �wiata, ale g��wnie po to, by zach�ci� Was do „z�ego”, czyli do p�acenia kartami i zdobywania nagr�d, za kt�re zap�aci w�a�ciciel sklepu spo�ywczego na rogu. A dzi� b�dzie o pomy�le jednego z warszawskich restaurator�w, kt�ry wpad� na pomys� �ci�le zwi�zany z zawarto�ci� naszych portfeli. Pomys� ryzykowny, szata�ski i ekscytuj�cy zarazem.

Ot� w�a�ciciel restauracji „Akademia Smaku” og�osi� na pocz�tku lutego, �e przez ca�y miesi�c lokal b�dzie przyjmowa� go�ci za „co �aska”. Z karty da� usuni�to wszystkie ceny, klient przychodzi, konsumuje, a potem p�aci tyle, ile uwa�a za stosowne. Ciekawy pomys�, przyznacie? Nie s�ysza�em o takiej akcji ani w Polsce, ani za granic�, cho� by� mo�e jakie� restauracje w ten nietypowy spos�b promowa�y si� przy otwarciu. Mi�o�nicy blogu na Facebooku pisz�, �e by�a taka restauracja w Gdyni, ale odpu�ci�a, bo klienci si� frustrowali :-). I by�a na po�udniu Polski, ale odpu�ci�a, bo frustrowa� si�... urz�d skarbowy . I podobno ten model biznesowy zdarza si� te� w Azji. Akcja warszawskiego restauratora w zamierzeniu nie jest promocj� na otwarcie lokalu. Po prostu postanowi� si� wyr�ni� i zobaczy� co si� stanie je�li zrezygnuje z narzucania mieszka�com cen za swoje us�ugi. Co wi�cej: pomys� - je�li si� sprawdzi - nie sko�czy si� z ko�cem miesi�ca, tylko b�dzie sta�� ofert�. I to ju� by�by ciekawy precedens.

Pomys� zaintrygowa� mnie na tyle, �e poprosi�em o spotkanie z w�a�cicielem restauracji, by ustali� co mu do �ba strzeli�o, by wierzy� w to, �e konsument b�dzie w stanie w�a�ciwie „wyceni�” jego prac�. Bo moja pierwsza my�l, jak tylko us�ysza�em o tej akcji, to by�o „go�� oszala�, �ci�gnie setki cwaniak�w, kt�rzy pozamawiaj� wykwintnych da�, a potem zap�ac� 10 z� i sobie p�jd�”. Druga my�l by�a taka, �e do restauracji chodz� raczej ludzie posiadaj�cy elementarn� kindersztub�, a takim osobom jest g�upio kupi� co� za 100 z� i zap�aci� 10 z�. Poza tym je�li „Akademia Smaku” b�dzie dawa�a dobrze je��, to ka�dy b�dzie chcia� wr�ci�, zamiast zap�aci� za ma�o i znale�� si� w sytuacji cz�owieka, na kt�rym spoczywa wzrok kucharza-bazyliszka :-). Wi�c ryzyko biznesowe jest chyba mniejsze, ni� wydawa�oby si� na pierwszy rzut oka. Ale jest inny problem. Zanim o tym napisz�, to rzu�my jeszcze okiem na t� „jad�odajni�”. Naprawd�, bardzo zacny, fajnie zrobiony lokal.

M�j problem polega na tym, �e nie do ko�ca wiem czy brak cennika jest odpowiednim instrumentem, by przyci�gn�� do niej nowych klient�w. Ci, kt�rzy ju� dzi� s� bywalcami warszawskich restaurator�w, zapewne skorzystaj�. Ale tu chyba gra idzie o co� wi�cej... Pan Marcin, kt�ry wsp�lnie z dwoma kolegami zarz�dza „Akademi� Smaku”, chce �ci�gn�� osoby, kt�re w og�le nie chodz� do restauracji, bo obawiaj� si�, �e zap�ac� za wysoki rachunek. A jak ju� wpadn� raz na jaki� czas, to staraj� si� wybra� dania mo�liwie najta�sze i oszcz�dza� na czym si� da (nie zam�wi� kieliszka wina, tylko wod�). Co ciekawe - jak przekonuje pan Marcin - ci sami delikwenci, id�c do McDonalds'a lub KFC, potrafi� wyda� kilkadziesi�t z�otych na jakie� mega-zestawy z frytkami i uwa�aj�, �e zaoszcz�dzili. Wed�ug pana Marcina je�li konsument b�dzie wiedzia�, �e nie musi trzyma� si� w knajpie za portfel �eby dobrze i smacznie zje�� - przyjdzie ch�tniej. Przestanie �ciboli�, zje to na co ma ochot�. A nie to, na co wska�e mu cennik z karty da� - czyli najta�szego �ledzika i sa�atk�.

Tymczasem wed�ug mojej oceny Polacy sto�uj� si� w domu, a nie „na mie�cie” nie tylko z powodu wysokich cen w restauracjach, a raczej z powodu braku nawyku jadania na zewn�trz. Rodzinny obiadek raz w miesi�cu, uroczysta kolacja przy rocznicy �lubu, zar�czyn, pierwszego seksu :-) to dla cz�ci nas z jedyne okoliczno�ci wyganiaj�ce do restauracji. I wcale nie dlatego, �e nas nie sta� na odwiedzanie restauracji lub �e wydaje nam si�, �e nas nie sta�. Wiadomo, �e nie ka�dy mo�e sobie pozwoli� na wydanie co drugi dzie� jakich� 50 z� od osoby na obiad czy kolacj� zjedzon� „na mie�cie”, ale sta� na to znacznie wi�cej os�b, ni� ci, kt�rzy rzeczywi�cie co kilka dni w jakiej� restauracji zostawiaj� pieni�dze. A je�li kto� ma w g�owie blokad� i uwa�a, �e wizyta w restauracji to wyrzucanie pieni�dzy w b�oto i strata czasu (dlatego wybiera McDonalds'a) - to obawiam si�, �e usuni�cie cen z karty da� mo�e nie wystarczy�, by ruszy� si� z domu. Ale bardzo chcia�bym si� myli�, bo lubi� dobre pomys�y i innowacje korzystne dla mojego portfela.

Przetestowa�em na w�asnym �o��dku ofert� tej restauracji za „co �aska”. Wpad�em tam w porze obiadowej. By�o pustawo, co - jak na restauracj� w �cis�ym centrum Warszawy, na ty�ach Krakowskiego Przedmie�cia - nie jest dobrym symptomem. Prze�wietli�em kart� da�, nie stwierdzaj�c nic podejrzanego (a wi�c klient�w raczej nie wyp�oszy�o z tego miejsca menu, kt�re nie straszy, a wr�cz przeciwnie: jest ze wszech miar zach�caj�ce). Zam�wi�em �ledzia holenderskiego ze �mietan� z pieczonym ziemniaczkiem (mniam), ros� z domowym makaronem, marchewk� i zielon� pietruszk� (mniam, mniam) oraz halibuta w sosie mango z czerwon� soczewic� i roszponk� (nie wiem co to jest roszponka, ale c� - kto nie ryzykuje, ten nie je). A na koniec jeszcze sernik (i powiem Wam, �e takiego to ja jeszcze w �yciu nie jad�em - rozp�ywa� si� w ustach, a nie w d�oni). Do tego wino (oczywi�cie czerwone, o ile pami�tam: australijskie). Ob�ar�em si� jak smok, po czym poprosi�em o rachunek. Zamiast niego - kartka z pro�b� o wycen� oraz druga - z rachunkiem za wino. Bo akcja z jedzeniem za „co �aska” nie obejmuje napoj�w. Restaurator t�umaczy, �e na ceny wina nie ma wp�ywu, wi�c musi je wycenia� tradycyjnie.

Pr�ba wycenienia pracy kucharza w „Akademii Smaku” by�a niez�� zabaw�. Jak tu zrobi� �eby nie wyj�� na sk�pca i dusigrosza, ale i nie przeszar�owa�? Cz�owiek najedzony staje si� mniej czujny, wi�c ryzyko b��du ro�nie. Orzek�em, �e przystawka by�a warta 15 z�, zupa te� 15 z�, halibut jakie� 40 z�, a sernik 20 z�. W sumie 90 z� plus cena wina. Du�o? Ma�o? Wyszed�em na �osia? Nie wiedzia�em. Pan Marcin zachowa� twarz pokerzysty i powiedzia�, �e to jest OK. Czyli wyceni�em restauracj� fair. Ale zaraz doda�, �e gdybym zap�aci� 70 z�, to powiedzia�by to samo. Bo tu chodzi o to, �eby klient by� dla kucharza partnerem, kt�ry zap�aci wi�cej je�li mu smakowa�o i mniej - je�li nie. Pan Marcin nie chcia� zdradzi� jakie s� wyniki nowego podej�cia: czy zarabia wi�cej, czy mniej ni� wtedy, gdy w menu by�y wpisane konkretne ceny. Ale powiedzia�, �e mia� ju� klient�w, kt�rzy przebili „cennik” dwukrotnie. Czyli z w�asnej wyceny zadowolenia wysz�o im, �e powinni zap�aci� dwa razy tyle, ile zap�aciliby wed�ug oficjalnego cennika. Knajp� odwiedzi�em w czwartym dniu trwania akcji, wi�c rachunki „co �aska” zap�aci�o do tamtej pory g�ra kilkadziesi�t os�b - za ma�o, by my�le� o jakich� daleko id�cych podsumowaniach.

Ch�� oszacowania potencjalnych skutk�w „Bezcennego lutego” (tak nazywa si� akcja) dla kieszeni warszawskiego restauratora nie dawa�a mi spokoju. Bo je�li zap�aci�em 90 z� i to by�o zbyt ma�o, to restaurator p�jdzie z torbami i b�d� go mia� na sumieniu. A je�li to by�o za du�o - wredzina ob�owi si� kosztem niczego nie �wiadomego konsumenta-frajera. Pan Marcin, widz�c moje rozterki, patrzy� na mnie jakbym mia� co najmniej lekkiego �wira i wymaga� porady lekarza lub farmaceuty :-). Bez wi�kszego skutku usi�owa� mnie przekona�, �ebym w og�le nie my�la� o kasie, tylko skupi� si� na przyjemno�ci konsumowania, bo to wszystko jest obliczone w�a�nie na zwi�kszenie mojego zadowolenia. Rzecz w tym, �ebym odsun�� od siebie kwesti� rachunku - i tak zap�ac� ile b�d� chcia� i m�g� - a skupi� si� na tym, �eby mi by�o dobrze. Niestety, tak do ko�ca nie potrafi�em. Po powrocie do domu odwiedzi�em stron� internetow� restauracji w poszukiwaniu rozwi�zania zagadki, kt�ra mnie dr�czy�a. No i okaza�o si�, �e w�a�ciciele lokalu zapomnieli tak ca�kiem usun�� cen z internetowego menu! S� one przekre�lone, ale wci�� tam s�. Ch�opaki, mam Was!

Wiecie co ustali�em? Przed „Bezcennym lutym” m�j halibut kosztowa� 43 z�, �led� holenderski - 26 z�, zupa - 16 z�, a sernik - 19 z�. A wi�c ”po staremu” zap�aci�bym 104 z� plus wino. Nie doszacowa�em zdecydowanie przystawki i minimalnie - dania g��wnego. Je�li wyniki mojego prywatnego testu by�yby jako�-tam reprezentatywne, to w�a�ciciele „Akademii Smaku” mimo wszystko chyba nie wyjd� �le na swoim pomy�le. Doch�d - nawet je�li b�dzie nieco ni�szy od tego „zgodnego z cennikiem” - nie wysuszy im portfeli, bo mar�e restauracyjne mimo kryzysu, kt�ry nas otacza, wci�� nie s� niskie. A dzi�ki niestandardowemu podej�ciu do klient�w, odwadze i po prostu dobremu jedzeniu mog� liczy� na wzrost obrot�w. Pomys� jest na tyle wyj�tkowy, �e zapewne do „Akademii Smaku” jeszcze wr�c�. I pewnie nie ja jeden. W czasach, kiedy ka�dy chcia�by na mnie zarobi� jak najwi�cej, podej�cie pana Marcina i jego koleg�w potwornie mnie kr�ci i podnieca. Subiektywnie chcia�bym, �eby im si� uda�o.��

UDANY ROK SUBIEKTYWNO�CI. Chc� Wam podzi�kowa� za 2011 r. To wci�� jeden z najpopularniejszych blog�w finansowych w Polsce. W 2011 r. klikn�li�cie jego notki 4.303.690 razy . Ta liczba nie uwzgl�dnia os�b czytaj�cych blog za pomoc� czytnik�w RSS. W zesz�ym roku - m.in. za ten blog - mia�em zaszczyt odebra� na Uniwersytecie Ekonomicznym w Krakowie nagrod� im. Eugeniusza Kwiatkowskiego , za� miesi�cznik „Press” og�osi� , �e „ Subiektywnie o finansach” to drugi najlepszy blog dziennikarski w Polsce. W zesz�ym roku ukaza�o si� ok. 380 notek, za� liczba Waszych komentarzy przekroczy�a ju� 10.000. Subiektywno�� jest te� coraz popularniejsza w Facebooku, liczba fan�w strony blogu wynosi ponad 9000 os�b. Jeszcze raz dzi�kuj� i mam nadziej�, ze w 2012 r. te� Wam si� na co� przydam. Oto kilka rad dotycz�cych domowego bud�etu w kryzysowych czasach

Koniec ery funduszy zr�wnowa�onych? Polacy szybko wycofuj� z nich pieni�dze

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 7 Feb 2012 14:51:16 +0100

Dla wi�kszo�ci z 2,5 miliona klient�w funduszy inwestycyjnych zesz�y rok nie by� najlepszym okresem. Od lipca do grudnia spada�y ceny na gie�dach, co musia�o oznacza� straty dla wszystkich funduszy maj�cych cokolwiek wsp�lnego z akcjami. A w takich funduszach jest po�owa ze 115 miliard�w z�otych naszych pieni�dzy zdeponowanych u powiernik�w. W sumie w zesz�ym roku aktywa funduszy spad�y o 6 miliard�w z�otych, z czego 3,6 miliarda z�otych to ujemne saldo wp�at i wyp�at pieni�dzy przez klient�w. Ju� jaki� czas temu dawa�em wyraz zadowoleniu, �e mimo trudnego okresu na parkiecie Polacy nie spanikowali. Owszem, aktywa funduszy akcji spad�y o 30%, ale po 20% wzrostu maj�tku zanotowa�y fundusze obligacji i pieni�ne, co �wiadczy o tym, �e Polacy nie obrazili si� na powiernik�w, ale po prostu przenosili pieni�dze z funduszy ryzykownych do bezpiecznych.

Ale patrz�c na struktur� przep�yw�w pieni�dzy pomi�dzy funduszami mo�na zauwa�y� jeszcze jedn� ciekaw� rzecz - pocz�tek schy�ku funduszy hybrydowych, czyli tej grupy, do kt�rej zaliczaj� si� fundusze zr�wnowa�one, stabilnego wzrostu i ochrony kapita�u. Zjawisko to wida� w statystykach wp�at i umorze�, opublikowanych kilka dni temu przez zesp� ekspert�w firmy Analizy Online. O ile z funduszy akcyjnych wyp�acili�my w zesz�ym roku o 2,9 miliarda z�otych wi�cej, ni� do nich wp�acili�my, to w grupie funduszy hybrydowych ujemne saldo by�o drastycznie wy�sze, bo wynios�o a� 5,8 miliarda z�otych pod kresk�. A trzeba powiedzie�, �e pod wzgl�dem skali dzia�alno�ci s� to dwie niemal identyczne grupy funduszy - zar�wno w akcyjnych, jak i w mieszanych, czyli hybrydowych, trzymamy po ok. 22 miliardy z�otych. Fundusze hybrydowe by�y w zesz�ym roku zdecydowanie najmniej popularn� grup� funduszy. Jeszcze dwa lata temu mia�y 26% udzia�u w rynku. Teraz maj� ju� tylko 20%.Wnet i tak zgin� w zupie :-)

O skali spadku zaufania Polak�w do funduszy mieszanych niech �wiadczy fakt, �e jeszcze dwa lata temu, pod koniec 2009 r., zarz�dza�y one kwot� 36,5 miliarda� z�otych naszych oszcz�dno�ci. Dzi� maj� pod zarz�dzaniem tylko nieco ponad po�ow� tej kwoty. Podczas gdy udzia�y rynkowe funduszy akcji od pocz�tku 2010 r. spad�y z 29% do jakich� 20%, to udzia� w rynku funduszy mieszanych w tym samym czasie stopnia� z 40,5% dok�adnie o po�ow�. Z grubsza mo�na szacowa�, �e fundusze zr�wnowa�one, stabilne i ochrony kapita�u, czyli wszystkie zaliczane do grupy mieszanych, traci�y na popularno�ci w ostatnich dw�ch latach trzy razy szybciej, ni� fundusze akcji. To znamienne, bior�c pod uwag�, �e to w�a�nie od funduszu zr�wnowa�onego Pioneer zacz�a si� historia powiernik�w na polskim rynku. Teraz, po ponad 15 latach wszystko wskazuje na to, �e ich czas powoli dobiega ko�ca.

Szczerze pisz�c to si� nie dziwi�. Fundusz zr�wnowa�ony to takie c� co nadaje si� dla absolutnie pocz�tkuj�cych inwestor�w, kt�rzy o funduszach poj�cie maj� blade, a nie s� sk�onni do podejmowania wysokiego ryzyka inwestycji. Takie inwestora nie nam�wisz do zbudowania portfela inwestycji z funduszy akcji i obligacji, wi�c trzeba mu zaoferowa� „paczk�”, kt�ra b�dzie mia�a kusz�ce opakowanie (czytaj: atrakcyjn� nazw�) i b�dzie portfelem akcji i obligacji. Sprzedawcy funduszy z mo�liwo�ci, jakie daje taka paczka korzystali obficie i st�d fundusze hybrydowe zdominowa�y rynek. Tyle, �e tych pocz�tkuj�cych inwestor�w na rynku jest ju� coraz mniej, za� dla pozosta�ych fundusze mieszane s� ma�o korzystnym rozwi�zaniem. Dla ka�dego, kto potrafi zbudowa� sobie miniportfel z�o�ony z dw�ch lub wi�cej funduszy r�nego typu, taniej b�dzie zrobi� to samodzielnie, ni� kupowa� hybrydowe combo.

Op�aty dystrybucyjne i za zarz�dzanie z regu�y s� zbli�one do prowizji pobieranych od funduszy akcji, a perspektywa zysk�w znacznie mniejsza. Po co p�aci� np. 5,5% rocznej op�aty za zarz�dzanie caym funduszem zr�wnowa�onym, skoro mo�na samemu kupi� sobie za po�ow� pieni�dzy fundusz obligacji, kt�ry pobiera za zarz�dzanie tylko 2,5% rocznie? Wysokie op�aty i prowizje rzutuj� na wyniki funduszy hybrydowych, kt�re s� takie sobie w czasie hossy i s�abe w czasie bessy. I to w�a�nie drugi pow�d rozczarowania „hybrydami”. Cz�� ich posiadaczy naby�a udzia�y w ramach sprzeda�y wi�zanej, razem z lokatami bankowymi. Z ich punktu widzenia co� co nazywa si� „zr�wnowa�ony” albo „stabilny” powinno by� bezpieczne. A tymczasem w s�abszych dla gie�dy czasach nawet fundusz stabilny potrafi by� na minusie solidne kilka procent. A skoro co� co nazywa si� „stabilnym” wcale stabilnym nie jest i do tego ma s�abe wyniki to tajemnica s�abn�cej popularno�ci funduszy hybrydowych chyba jest ju� wyja�niona. Spodziewam si�, �e z�a passa mieszanych funduszy dopiero si� rozp�dza. Czy mam racj�? Ciekaw jestem Waszych opinii.

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutowa� o funduszach inwestycyjnych� lub zobaczy� co my�l� na ich temat inni? Zajrzyj na stron� „Subiektywnie o finansach” w Facebooku , zarejestruj si� jako fan blogu i we� udzia� w dyskusji. Mo�esz te� zg�osi� w�asny temat, opowiedzie� co Ci� spotka�o w banku albo w towarzystwie funduszy lub... zapyta� mnie o rad�. Zapraszam!

Ostatnia szansa na zakup obligacji GPW! Czy pobij� zyski z lokat bankowych?

maciek.samcik@NOSPAM.gazeta.pl — Tue, 7 Feb 2012 00:16:22 +0100

Jeszcze tylko do czwartku mo�na zapisa� si� w niekt�rych biurach maklerskich (na pewno CDM Pekao, DM PKO BP, DM Banku Handlowego) na obligacje emitowane przez Gie�d� Papier�w Warto�ciowych (GPW). To - wbrew pozorom - ma�o czasu, zw�aszcza je�li kto� chcia�by kupi� te papiery, a nie ma jeszcze konta maklerskiego b�d� nie zabezpieczy� na nim pieni�dzy (i musi przela� je z banku). Cho� wi�kszo�� z Was zapewne nie ma �adnych do�wiadcze� w inwestowaniu w obligacje - a je�li ju�, to lokowali�cie g��wnie w papiery emitowane przez Ministerstwo Finans�w - mo�e to by� niez�a wprawka do rozszerzenia spektrum inwestycji o obligacje korporacyjne. Co prawda na obligacjach emitowanych przez GPW kokos�w nie zbijecie, ale w por�wnaniu z lokatami bankowymi chyba daj� rad�, zw�aszcza w perspektywie wycofywania si� bank�w z lokat antypodatkowych z jednodniow� kapitalizacj� odsetek.

Zacznijmy od tego, �e inwestycja w papiery d�u�ne GPW to do�� bezpieczny pomys� na ulokowanie pieni�dzy. Przynajmniej z tego za�o�enia wysz�y instytucje finansowe z kraju i zagranicy, kt�re w grudniu na pniu wykupi�y te obligacje za 170 mln z�. Popyt by� pi�� razy wi�kszy, ni� pula sprzedawanych papier�w, co jest znakiem, �e inwestorzy finansowi raczej nie przewiduj� niewyp�acalno�ci GPW, przynajmniej w perspektywie najbli�szych pi�ciu lat, bo papiery d�u�ne emitowane przez warszawsk� gie�d� maj� taki w�a�nie horyzont inwestycyjny. Dla zwyk�ych ciu�aczy przeznaczono obligacje warte 75 mln z�, co jest kwot� niezbyt du��, cho� bior�c pod uwag�, �e miesi�cznie w obligacje rz�dowe lokujemy 100-150 mln z� - na pewno zauwa�aln�. Ka�da obligacja kosztuje 100,91 z�.

Ile mo�na zarobi�? Oprocentowanie jest uzale�nione od ceny pieni�dza na rynku mi�dzybankowym, czyli od wska�nika WIBOR 6M (ceny, po jakiej po�yczaj� sobie pieni�dze banki na rynku mi�dzybankowym na p� roku). Do WIBOR-u b�dzie doliczana mar�a w wysoko�ci 1,17% . W pierwszym p�rocznym okresie odsetkowym oprocentowanie wyniesie 6,17%. A potem - po�yjemy, zobaczymy. P�ki co wydaje si�, �e WIBOR nie powinien spada�, ale przez pi�� lat mo�e by� r�nie. Obligacje GPW nie b�d� tak doskona�� tarcz� antyinflacyjn�, jak np. dziesi�cioletnie obligacje rz�dowe, kt�rych oprocentowanie wprost odnosi si� do inflacji (do kt�rej doliczana jest mar�a, b�d�ca realnym zyskiem inwestora). Ale WIBOR 6M r�wnie� powinien zmienia� si� w spos�b zbli�ony do inflacji, cho� oczywi�cie pewno�ci nie ma, bo rynek mi�dzybankowy ostatnio opiera si� na transakcjach wirtualnych (w realu banki niech�tnie po�yczaj� sobie pieni�dze na p� roku). Zreszt� zobaczcie ostatni rok inflacji (wykres powy�ej) oraz WIBOR 6M (poni�ej).

Czy te 6,17% to du�o czy ma�o? W�r�d bezpiecznych inwestycji jest to pewnie jeden z lepszych pomys��w, cho� oczywi�cie mo�na znale�� na rynku lokaty 12-miesi�czne daj�ce w skali roku (uwaga: nie nominalnie, a po sprowadzeniu do wsp�lnego mianownika z obligacjami) nieco wi�cej - np. 6,6% dochodu (Meritum Bank) lub nawet 7% (FM Bank, Santander) . Oprocentowanie papier�w GPW przebijaj� zw�aszcza tzw. lokaty antypodatkowe, z jednodniow� kapitalizacj� odsetek. Ale ich czas dobiega ko�ca i ju� w maju definitywnie przejd� do historii. A �ci�lej m�wi�c: przejdzie do lamusa ich walor antypodatkowo�ci, bo od zysk�w b�dzie trzeba p�aci� danin�, tak samo jak od ka�dej innej lokaty. W�wczas oprocentowanie lokat do por�wna� spadnie. Z kolei por�wnuj�c obligacje GPW z podobnymi papierami emitowanymi przez Ministerstwo Finans�w wida�, �e te rz�dowe daj� nieco mniej, ni� papiery GPW - obecnie trzyletnie obligacje rz�dowe oferuj� 5,01% odsetek, czteroletnie 5.25%, a dziesi�cioletnie - 6%.

Co prawda premia za ryzyko inwestowania w obligacje prywatnej firmy jest w przypadku obligacji GPW minimalna, trzeba j� ogl�da� niemal pod mikroskopem, ale jednak jaka�-tam jest. No i jeszcze dochodzi atut p�ynno�ci. Papiery GPW b�dzie mo�na w ka�dej chwili sprzeda� na rynku Catalyst, a obligacje emitowane przez Skarb Pa�stwa trzeba w sytuacji awaryjnej przedstawi� do przedterminowego wykupu i zap�aci� odst�pne (nawet 2 z� za ka�dy papier). To niewielki plus obligacji GPW w stosunku do tych rz�dowych. Mimo wszystko trudno powiedzie�, �e oferowane 6,17% w skali roku rozbudza wyobra�ni� inwestor�w. To jedne z najmniej rentownych obligacji korporacyjnych na rynku. Wystarczy rzut oka na obligacyjn� gie�d� Catalyst, by bez trudu znale�� papiery oprocentowane na 8-9% i wi�cej. Ale z drugiej strony w kategorii „bardzo bezpieczne inwestycje”, po zako�czeniu �ywota lokat antypodatkowych, chyba b�dzie trudno znale�� co� oferuj�cego znacz�co wy�sze oprocentowanie, ni� obligacje GPW. A Wy jak s�dzicie: jest sens si� pakowa� w takie papiery na pi�� lat?

”SUBIEKTYWNIE O FINANSACH” JEST NA FACEBOOKU! Chcesz podyskutowa� o ofercie swojego banku, ubezpieczyciela lub biura maklerskiego? Zobaczy� co my�l� na ich temat inni? Albo zapyta� czy warto uciec do konkurencji? Zajrzyj na stron� „Subiektywnie o finansach” w Facebooku, zarejestruj si� jako fan blogu i we� udzia� w dyskusji. Mo�esz te� zg�osi� w�asny temat, opowiedzie� co Ci� spotka�o lub zapyta� mnie o rad�.